مقایسه آسیبهای بافتی حاصل از تجویز مزمن نانو و میکرو ذره دی اکسید منگنز بر بافتهای کبد، کلیه و بیضه موشهای بزرگ
چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی آسیبهای بافتی ناشی از تجویز زیرجلدی مزمن میکرو و نانو ذره اکسید منگنز بر بافتهای کبد، کلیه و بیضه موشهای بزرگ پرداخته است. مواد و روشها: موشها (210 سر) به سه گروه کنترل، دریافت کننده نانو و میکرو ذره اکسید منگنز تقسیم شدند. موشها در گروههای تجربی، هر دو هفته یکبار به مدت 14 هفته به صورت زیرجلدی محلول حاوی نانو یا میکروذرات دی اکسید منگنز (100 میکروگرم/کیلوگرم) را دریافت کردند. تعداد 5 سر موش از هر گروه به طور تصادفی هر دو هفته انتخاب و بافتهای کبد، کلیه و بیضه آنها برای بررسی بافتشناسی جمعآوری شد. ابتدا آسیبهای بافتی توسط رنگآمیزی هماتوکسیلین- ائوزین ارزیابی شد، سپس برشهای بافت کلیه و کبد به ترتیب توسط رنگآمیزی جونز و تری کروم ماسون رنگآمیزی شدند. تغییر در ضحامت غشای پایه و تعداد سلولهای بخشهای مختلف نفرونهای کلیه در گروههای مختلف توسط نرمافزار image tools 2 اندازهگیری شد. نتایج: بافت کبدی در گروههای نانو و میکرو ذره از نظر بافتشناسی آسیبهای شدیدی را نشان داد. تودههای ابری شکلی در درون سیتوپلاسم سلولهای کبدی مشاهده شدند. ساختار بافتی و مجاری صفراوی کبد دچار به هم ریختگی شدید شدند و علایم التهاب و واکنش مجاری در بافت کبدی مشاهده شد. رسوب ذرات در غشای پایه نفرونها و کاهش معنیدار در سلولهای گلومرولها و لوله خمیده نزدیک نفرونها در گروه نانو ذرات در مقایسه با کنترل و میکرو ذرات مشاهده شد. برخی معیارهای ساختاری و عملکردی بافت بیضه در گروه دریافت کننده نانو ذرات تغییرات پاتوبیولوژیکی معنیداری را نشان دادند. نتیجهگیری: تجویز نانو ذرات دی اکسید منگنز در مقایسه با میکرو ذرات با یک دوز ثابت سبب بروز آسیبهای بافتی شدیدتری در بافتهای مورد بررسی شدند. کاهش اندازه ذرات اکسید منگنز از حد میکرومتر به نانومتر به نظر میرسد که سبب تشدید مکانیسمهای آسیبرسان این ذرات بر بافتهای مورد بررسی شده است.