اثربخشی مدیریت شناختی- رفتاری استرس برکاهش علایم جسمی سازی، وسواس فکری- عملی، حساسیت در روابط بین فردی و نشانه های سرگیجه در بیماران زن مبتلا به سرگیجه ی روان تنی
چکیده
چکیده زمینه و هدف: سرگیجه از نشانه های رایج در بیمارانی می باشد که به پزشکان عمومی و نورولوژیست ها مراجعه می کنند که 30 تا 50 درصد موارد علل غیرارگانیک دارد. لذا انتظار می رود مداخلات روان شناختی بتواند سهم به سزایی در بهبود وضعیت روانی، اجتماعی و خانوادگی این بیماران داشته باشد و به این واسطه در کاهش علایم سرگیجه ی بیماران مبتلا به اختلالات سرگیجه ی روان تنی نقش داشته باشد. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی مدیریت استرس با رویکرد شناختی- رفتاری بر کاهش علایم جسمی سازی، وسواس فکری - عملی، حساسیت در روابط بین فردی و نشانه های سرگیجه بیماران زن مبتلا به سرگیجه ی روان تنی بود. روش بررسی: این پژوهش به روش تجربی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه انجام شد. نمونه شامل 28 بیمار زن مبتلا به سرگیجه ی روان تنی با تشخیص متخصص مغز و اعصاب بود که به شیوه ی تصادفی به عنوان نمونه از جامعه ی آماری انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه آزمایشی (14 نفر) و گواه (14 نفر) گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از زیر مقیاس های پرسشنامه ی scl-90-r و مقیاس شدت علایم سرگیجه vss-sf استفاده شد که در پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری توسط افراد تکمیل گردید. مداخله ی شناختی- رفتاری مدیریت استرس طی 10 جلسه ی 5/2 ساعته و به مدت 5/2 ماه در گروه آزمایش انجام گرفت. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میانگین نمرات علایم جسمی سازی، وسواس هکری - عملی، حساسیت در روابط متقابل و نشانه های سرگیجه در گروه آزمایش به طور معنی داری نسبت به گروه گواه کاهش پیدا کرد (0001/0p<). نتیجه گیری: نتایج حاکی از اثربخشی آموزش شناختی- رفتاری مدیریت استرس بر کاهش علایم جسمانی سازی، وسواس- اجبار و حساسیت در روابط متقابل در بیماران زن مبتلا به سرگیجه روان تنی بود.