مقاله

مفعول مطلق در زبان فارسی (تحقیقی در حاشیه دستور تاریخی)

چکیده

دستورنویسان زبان فارسی متفق القول اند که کاربرد مفعول مطلق در زبان فارسی تحت تأثیر زبان عربی پدید آمده است. در مقاله حاضر نگارنده کوشیده است تا با ارائه شواهدی از متون باستانی زبانهای ایرانی نشان دهد که رای دستورنویسان در این مورد صائب نیست...

اسناد مشابه

  • مفعول مطلق در زبان فارسی (تحقیقی در حاشیه دستور تاریخی)

    دستورنویسان زبان فارسی متفق القول اند که کاربرد مفعول مطلق در زبان فارسی تحت تأثیر زبان عربی پدید آمده است. در مقاله حاضر نگارنده کوشیده است تا با ارائه شواهدی از متون باستانی زبانهای ایرانی نشان دهد که رای دستورنویسان در این مورد صائب نیست...

  • بررسی مبتداسازی ضمیرگذار ساخت ملکی و مفعول متممی زبان فارسی برپایۀ دستور گفتمانی‌نقشی

    مقاله۲۰۲۲زبان فارسی و گویش های ایرانی (ادب پژوهی سابق)محسن طاهری، علی علیزاده، حامد مولایی کوهبنانی

    هدف پژوهش حاضر، بررسی فرایند مبتداسازی ضمیرگذار از ساخت ملکی و مفعول متممی فارسی و چگونگی ظهور واژه‌بست ضمیری در پی اعمال آن براساس دستور گفتمانی‌نقشی است. در مقالۀ پیش رو نحوۀ نگاشت عناصر مبتداسازی‌شدۀ ضمیرگذار فارسی در قالب‌های ساخت‌واژی-نحوی معرفی شده در دستور گفتمانی‌نقشی تحل

  • معرفگی و نمایه‏سازی مفعول در زبان فارسی

    در نمایه‏سازی مفعول همزمان با گروه اسمی آزاد مفعولی، ضمیر واژه‏بستی هم‏مرجع با آن به فعل ملحق می‏شود. این پدیده‏ی دستوری در زبان فارسی اختیاری است و به ‏نظر می‌رسد عوامل کلامی نظیر معرفگی، مشخص‏بودگی و ساخت اطلاع در وقوع آن دخیلند. در این پژوهش برآنیم تا تأثیر سلسله‏مراتب معرفگی

  • معرفگی و نمایه‏سازی مفعول در زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۴پژوهشهای زبانیفاطمه بهرامی، والی رضایی، عادل رفیعی

    در نمایه‏سازی مفعول همزمان با گروه اسمی آزاد مفعولی، ضمیر واژه‏بستی هم‏مرجع با آن به فعل ملحق می‏شود. این پدیده‏ی دستوری در زبان فارسی اختیاری است و به ‏نظر می رسد عوامل کلامی نظیر معرفگی، مشخص‏بودگی و ساخت اطلاع در وقوع آن دخیلند. در این پژوهش برآنیم تا تأثیر سلسله‏مراتب معرفگی

  • گذرایی سرنمونی و حذف مفعول در زبان فارسی

    مقاله۲۰۲۴جستارهای زبانیفائزه سلیمی، والی رضایی

    حذف مفعول پدیده‌ای است که در آن فعل متعدی که برای تکمیل معنا به دو موضوع فاعل و مفعول نیاز دارد، با حذف مفعول خود به فعل لازم تبدیل می‌شود. با این حال، بدون آنکه بافت کلی سرنخ‌هایی پیرامون هویت مفعول به دست‌دهد، مخاطب قادر به درک معنای جمله بوده و درک مفهوم مفعول محذوف برای او ام

  • متمم مفعول در زبان فارسی

    مقاله۲۰۲۳زبان شناسی و گویشu200cهای خراسانمریم خمسه عشری، رضوان متولیان، والی رضایی

    متمم مفعول به عنوان یکی از مقولات مهم و چالش‌برانگیز دستوری از گذشته تاکنون مورد توجه زبان‌شناسان و دستورنویسان واقع شده است. پژوهش حاضر ساخت دارای مقولۀ متمم مفعول را بر اساس سه فرضیۀ اساسی تحت عنوان نظریۀ خرده‌جمله، نظریۀ محمول‌سازی و نظریۀ محمول مرکب مورد بررسی قرار می‌دهد. اغ