تصویر ایران و ایرانیان ابتدای قرن بیستم از نگاه پی یر لوتی
چکیده
سفرنامه شرح وقایعی است که سیاح در مسیری طیشده، خود مستقیماً شاهد آن بوده است. پی یر لوتی، نویسندۀ رمانتیک و سیاح مشهور فرانسوی، در اثری برجسته به نام به سوی اصفهان (1904)، مشاهدات خود را از سفر سه ماهه اش از خلیج فارس تا دریای خزر در اختیار ما گذاشته است. با مطالعۀ این سفرنامۀ می توان گام به گام سیاح فرانسوی را در سفر کوتاه به ایران همراهی کرد. این تحقیق تصویری را برای ما آشکار می کند که پی یر لوتی از ایران و ایرانیان ابتدایِ قرن بیستم ارائه کرده است و این واقعیت را مشخص می سازد که مجموعۀ اطلاعاتی را که نویسنده در اختیار خواننده می گذارد، چندان بر پایۀ داده های علمی و روشهای متدولوژیک استوار نیست. لوتی همۀ وقایع سفر را در آنچه خود می خواهد ببیند، خلاصه می کند. او با اینکه موفق می شود دوگانگی فرهنگی و اجتماعی را که رفته رفته در ایران شکل می گیرد مشاهده کند، بیشتر به ذهنیات خود می پردازد؛ حتی آن هنگام که می کوشد به شرح برخی وقایع عینی بپردازد. لذا او همواره در صدد است که بر پایۀ مشاهدات گذرا به ایده هایی کلی دست یابد و از خواننده می خواهد که در خوشیها و رنجهای سفر با او سهیم شود