بررسی ساختار اندام های رویشی و تکوین اندام های زایشی بادیان رومی (.pimpinella anisum l)

پریسا جنوبی، parisa jonoubi department of plant sciences, faculty of biological sciences, kharazmi university, tehran, iranگروه علوم گیاهی، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران احمد مجد، ahmad majd department of plant sciences, faculty of biological sciences, kharazmi university, tehran, iranگروه علوم گیاهی، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران عارف معروف، aref marouf plant protection research department, iranian research institute of plant protection, zanjan agricultural and natural resources research center, areeo, zanjan, iranبخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان شهلا امینی، shahla amini 3medicinal plants research center, institute of medicinal plants, acecr, karaj, iran - department of plant sciences, faculty of biological sciences, kharazmi university, tehran, iranمرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکدۀ گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج- گروه علوم گیاهی، دانشکدۀ علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، تهران

چکیده

بادیان رومی متعلق به تیرۀ چتریان است. با توجه به اهمیت شناخت مراحل تکوینی در گسترش دانش زیست­شناسی، بادیان رومی که ارزش دارویی و اقتصادی زیادی دارد، انتخاب شد. نمونه‎های اندام‎های رویشی و زایشی در مراحل متفاوتی از تکوین انتخاب و با استفاده از روش‎های سلول-بافت شناسی بررسی شدند. مشاهدۀ ساختار تشریحی اندام­های رویشی نشان داد در بین بافت پارانشیمی برگ مجرای ترشحی قرار دارد. برش غنچه‎های گل نشان داد که بساک­ها دارای چهار کیسۀ گرده بوده و تقسیم سلول‎های مادرگرده از نوع هم­زمان، تترادهای میکروسپور از نوع چهاروجهی و لایۀ مغذی از نوع ترشحی است. بررسی فراساختار دانۀ گرده با میکروسکوپ الکترونی نگاره نشان داد که دانۀ گرده سه­شیاری و تزئینات سطح اگزین از نوع مشبک منفذ‎دار است. تخمدان دو­برچه و دو­خانه، تخمک واژگون و تک‎پوسته‎ای است. نمو کیسۀ رویانی نیز الگوی عمومی دو­لپه‎ای‎ها را دارد. در بررسی رویا­­ن­زایی، رویان‎های کروی، لپه‎ای، اژدری و گذر از رویان کروی به رویان قلبی مشاهده شد. اندام‎های رویشی بادیان رومی دارای ساختار عمومی دو­لپه‎ای‎ها است. الگوهای تکوین تخمک و کیسۀ رویانی از نهان­دانگان و تیپ پلی‎گونوم تبعیت می‎کنند. تترادهای میکروسپور از نوع تتراهدرال است. فراساختار دانۀ گرده شبیه به جنس smyrnium تیرۀ چتریان است. در بررسی رویان­زایی نیز کلیه مراحل رویانی مشاهده شد.