تاثیر حشره کش آزادیراختین روی پارامترهای زیستی شته رز macrosiphum rosae (hem.:aphididae) در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
گل رز گیاهی درختچهای است که دارای آفات متعددی از جمله شته رز macrosiphum rosae میباشد. کنترل شتهها بیشتر وابسته به استفاده از حشرهکشهای شیمیایی است. به دلیل استفادههای مکرر سموم، گونههای بسیاری از شتهها به بسیاری از ترکیبات شیمیایی مقاوم شدهاند. بنایراین برای کنترل شتهها، استفاده از روشهای جایگزین ضروری است. در این تحقیق، به منظور کاهش خسارت این آفت و اثرات نامطلوب آفت کش های شیمیایی در محصولات زینتی و زراعی، اثر غلظتهای مختلف حشرهکش آزادیراختین (azadirachtin indicae)روی پارامترهای تولید مثلی شته رز m. rosaeمورد بررسی قرار گرفت. آزمایشها در شرایط دمایی cº1±25، رطوبت نسبی 60% و دوره نوری(l:d) 16:8 ساعت انجام گرفت. پس از آزمون زیستسنجی، مقادیر lc10، lc25، lc50 و lc90 سم آزادیراختین روی شته رز، به ترتیب 5/0، 9/0، 62/1 و 94/4 میلیلیتر بر لیتر محاسبه گردید. پارامترهای زیستی این حشره روی این غلظتها برآورد گردید. بیشترین میزان طول عمر حشرات کامل شته رز در شاهد و کمترین آن در تیمار 9/0و 62/1 بود. امید به زندگی یک شته تازه متولدشده در شاهد و تیمارهای 5/0، 9/0، 62/1 و 94/4 میلیلیتر بر لیتر سم، به ترتیب 85/9 و 5/4، 22/3، 37/2 و 95/0روز بود که با افزایش غلظت سم، امید به زندگی شته رز کاهش مییابد. میزان باروری ناخالص (grr) شته رز در شاهد و غلظت های 5/0، 9/0 و 62/1 میلیلیتر بر لیتر سم آزادیراختین به ترتیب 13/19، 73/8، 19/4 و66/3 عدد پوره بر شته ماده بود. نرخ خالص تولید مثل (r0) با احتساب مرگ و میر شتههای تولیدمثل کننده، در شاهد و تیمارهای 5/0، 9/0 و 62/1 میلیلیتر بر لیتر آزادیراختین به ترتیب 95/12، 1/3، 3/1 و 02/1 پوره بر شته ماده زنده در مرحله سنی بود. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm) در شاهد و تیمارهای 5/0، 9/0 و 62/1 میلیلیتر بر لیتر آزادیراختین به ترتیب 30/0، 18/0، 04/0 و 01/0 به دست آمد. این مقدار نشان دهنده اثر قاطع غلظت های حشرهکش آزادیراختین روی رشد جمعیت شته رز میباشد. نتایج این آزمایش نشاندهنده اثر مثبت حشرهکش مذکور روی پارامترهای تولیدمثلی و در نتیجه کنترل موثر این آفتکش روی شته رز می باشد.