بررسی ترکیب های شیمیایی اسانس اندام های مختلف گیاه pimpinella deverroides (boiss.) boiss. در مراحل مختلف رشد
چکیده
گونه pimpinella deveroides (boiss.) boiss. یکی از نُه گونه انحصاری جنس pimpinella در ایران است و پراکندگی جغرافیایی آن در منطقه ایران و تورانی است. اندام های هوایی گیاه در مراحل گلدهی و بذردهی در دو سال متوالی (1385 و 1386) از استان لرستان جمع آوری شده و از ساقه و برگ، گل آذین و بذر به صورت جداگانه به روش تقطیر با آب اسانس گیری بعمل آمد. در سال 1385 بازده اسانس ساقه و برگ، گل آذین و بذر گونه p. deveroides به ترتیب 6/0%، 5/2% و 1/7% و در سال 1386 به همان ترتیب 3/1%، 4/2% و 5/7% بود. پس از تزریق اسانس به دستگاه های gc و gc/ms ترکیب های اسانس شناسایی شدند. در اسانس تمام اندام های گونه p. deveroides ترکیب اصلی پری گایجرن (pregeijerene) بین 5/35% تا 67% بود. ترکیب شاخص دیگر گایجرن (geijerene) بود که در اسانس اندام های مختلف، بین 2/8% تا 1/14% متغیر بود. براساس نتایج این تحقیق گونه p. deveroides بدلیل بالا بودن درصد اسانس بذر (5/7%) قابل توجه است.