تعیین ارزش غذائی کاه عدس شامل ترکیبات شیمیایی، مواد معدنی و قابلیت هضم برای استفاده درتغذیه دام
چکیده
این بررسی برای تعیین ترکیبات شیمیایی، مواد معدنی و قابلیت هضم کاه عدس به روش آزمایشگاهی در استان چهارمحال و بختیاری طی سه سال متوالی از سه اقلیم سرد و خشک (شهرکرد)، سرد و مرطوب (کوهرنگ) و گرم و مرطوب (لردگان) استان، بر روی 66 نمونه انجام شد. پس از آماده سازی نمونه ها ترکیبات شیمیایی و مواد معدنی به روش آزمایشگاهی (in- vitro)تعیین گردید. میانگین پروتئین خام، الیاف خام، خاکستر و چربی خام در کاه عدس به ترتیب 52/7، 56/28 ، 57/12 و 22/1 درصد و انرژی خام 3874 کیلوکالری در کیلوگرم ماده خشک بود. غلظت الیاف نامحلول در شوینده خنثی (دیواره سلولی)، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (دیواره سلولی منهای همی سلولز) و لیگنین به ترتیب 25/43 ، 76/29 و 45/6 درصد بود. میانگین مقدار عناصر معدنی پر نیاز شامل کلسیم، فسفر، منیزیم و پتاسیم به ترتیب 81/1، 13/0، 25/0 و 53/1 درصد بود ومواد معدنی کم نیاز در کاه عدس شامل آهن ، منگنز، مس و روی به ترتیب 1/280، 97/53، 92/6 و 34/17 میلیگرم در کیلوگرم بود. مقدار ترکیبات شیمیایی و قابلیت هضم کاه عدس تحت تاثیر اقلیم و سال نمونه برداری متغیر بود. به طورکلی کاه عدس در بین کاه حبوبات خوشخوراک تر و مقدار پروتئین آن قابل توجه بوده و تأمین کننده نیاز دام ها برای نگهداری در فصل زمستان می باشد ولی از نظر برخی عناصر معدنی مانند فسفر با فقر نسبی روبرو است، همچنین میزان قابل توجهی همی سلولز و سلولز دارد و مقدار لیگنین آن نسبتا کم است وقابلیت هضم ماده آلی آن بالامی باشد.