تأثیر جنسیت بر شاخص مقاومت به انسولین در پاسخ به فعالیت حاد استقامتی و دوره های ریکاوری متعاقب آن در افراد سالم

سیده ساحره قریشی، sayede sahere ghoreishi exercise physiology department, faculty of sport sciences, kurdistan university, kurdistan, iranگروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی سجاد احمدی زاد، sajad ahmadizad exercise physiology department, faculty of sport sciences, shahid beheshti university, tehran, iranگروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی داریوش شیخ السلامی وطنی، dariush sheikhol-eslami vatani exercise physiology department, faculty of sport sciences, kurdistan university, kurdistan, iranگروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی فرهاد آذری، farhad azari exercise physiology department, faculty of sport sciences, kurdistan university, kurdistan, iranگروه فیزیولوژی ورزش، دانشکده علوم ورزشی

چکیده

مقدمه: هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر جنسیت بر غلظت گلوکز، انسولین و شاخص مقاومت به انسولین در پاسخ به فعالیت حاد استقامتی و دوره های ریکاوری متعاقب آن در افراد سالم بود. روش ها: هشت زن و هفت مرد 30-20 ساله (سن زنان 50/1±37/22 و مردان 27/1±42/23 سال، وزن زنان 14/8±50/55 و مردان 16/15±85/79 کیلوگرم، قد زنان 18/4±12/160 و مردان 57/6±71/179 سانتی متر) به صورت داوطلبانه در این تحقیق شرکت نمودند. آزمودنی ها دو جلسه فعالیت و کنترل را طی دو هفته متوالی اجرا نمودند. ترتیب اجرای جلسات به صورت تصادفی برای هر شخص تعیین شده بود. برنامه ورزشی شامل 45 دقیقه فعالیت حاد استقامتی با شدت 75 درصد ضربان قلب بیشینه بر روی تردمیل بود و متعاقب آن آزمودنی یک ساعت ریکاوری در حالت نشسته داشت. چهار نمونه خونی (6 میلی لیتر) به ترتیب قبل و بلافاصله بعد از فعالیت، همچنین 1 و 24 ساعت بعد از فعالیت جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل واریانس دو طرفۀ مکرر استفاده شد. یافته ها: بدون در نظر گرفتن جنسیت آزمودنی ها، اثر فعالیت و ریکاوری بر غلظت انسولین و شاخص مقاومت به انسولین معنی دار بود (05/0p<) ولی برای گلوکز معنی دار نبود. همچنین هنگامی که داده ها با استفاده از تغییرات حجم پلاسما تصحیح گردیدند، نتایج مشابهی برای انسولین مشاهده گردید. اگر چه تغییرات فاکتورها در جلسه فعالیت در مردان نسبت به زنان بیشتر بود، اما جنسیت بر پاسخ تمامی فاکتورها (گلوکز، انسولین و مقاومت به انسولین) به فعالیت حاد استقامتی تأثیر معنی داری نداشت. نتیجه گیری: فعالیت حاد استقامتی و ریکاوری موجب تغییر شاخص مقاومت به انسولین می شود اما این تغییرات وابسته به جنسیت نمی باشد.