بررسی کاهش واکه ای در زبان فارسی محاوره ای
چکیده
کاهش واکه ای فرایندی است که همواره در گفتار سریع محاوره ای، در هجاهای بدون تکیه صورت می گیرد و طی آن واکه های بدون تکیه تغییر یافته و به واکه های دیگر گرایش می یابند. کاهش واکهای در زبان فارسی در برخی موارد عبارت است ازگرایش واکه ها به سوی واکههای دیگر که در هجاهای بدون تکیه و گفتار سریع محاورهای روی میدهد، به این نوع کاهش، کاهش واکهای آوایی گویند. نوع دیگری از کاهش، تغییر و دگرگونی واکه ها در هجاهای بدون تکیه است که به دلیل افزوده شدن وند یا وندهایی صورت می گیرد که سبب جذب تکیه از هجای حامل واکه به سمت وند شده و درنتیجه واکه در هجای ضعیف و بدون تکیه قرار گرفته و به واکۀ دیگری تغییر می یابد. این نوع کاهش را کاهش واکهای واجی مینامند. در این مقاله کاهش واکهای آوایی با توجه به نظریات کراسوایت (2000) و هریس (2005) بررسی شده است. در زبان فارسی واکههای پایدار در هجاهای بدون تکیه تغییر چندانی نمییابند، در حالی که واکههای ناپایدار به ویژه واکههای /e/ و /a/ در چنین هجاهایی به نسبت بسیار زیادی به یکدیگر و به واکههای پایدار گرایش مییابند. از این رو کاهش واکهای در فارسی از یک رویکرد تلفیقی (hybrid) تبعیت میکند.