تحلیل سطح توسعه یافتگی شهرستان های استان البرز
چکیده
توسعهیافتگی از مباحثی است که در سالهای گذشته میان جغرافیدانان و برنامه ریزان اهمیت ویژه ای یافته است. از آنجا که خدمات عمومی ساختاردهندهی شکل و ماهیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و فضایی مناطق است، نابرابری در نحوه ی پراکنش و توزیع آن ها تأثیر جبران ناپذیری بر ساختار و ماهیت مناطق گذاشته و سبب پیدایش انواع سطوح توسعه شده و برای برخی مناطق، منافعی را بهوجود می آورد. این پژوهش باهدف تحلیل سطح توسعهیافتگی شهرستان های استان البرز انجام شده است. بر این اساس، روش انجام پژوهش مقایسهای ـ تحلیلی، نوع آن کاربردی، و جمع آوری دادهها بهشیوهی اسنادی و کتابخانه ای است. در این راستا پس از تعیین شاخصها (43 شاخص) در قالب چهار بعد با بهره گیری از سه مدل topsis ، saw ، waspas و روش ادغام نتایج با روش میانگین رتبهها، شهرستان های استان البرز ازنظر برخورداری از خدمات، سطحبندی شده و اولویت برنامه ریزی ها برای هر شهرستان باتوجه به پراکنش خدمات عمومی مشخص شدند. یافتههای پژوهش نشان می دهد که شهرستان های کرج، ساوجبلاغ و نظرآباد ازنظر پراکنش خدمات عمومی در پایینترین سطح توسعهیافتگی (چهارم) و شهرستان های اشتهارد و طالقان با رتبهی 2 و 1 در بالاترین سطح توسعهیافتگی (اول) جای گرفته اند. نتایج ضریب همبستگی پیرسون [nyh1] نیز بیانگر آن است که بین جمعیت بهعنوان مهمترین عامل در خدماترسانی و پراکنش خدمات رابطهی منطقیای نیست؛ بنابراین نظام توزیع خدمات در استان البرز نیازمند برقراری ارتباط منطقی و هماهنگ بین توزیع جمعیت و پراکنش خدمات است.