بررسی صورت های ارجاعی (ضمایر) در پاره ای از نامه های مولانا بر اساس رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی
چکیده
تحلیلگفتمانانتقادی، نوعی از تحقیقات تحلیلگفتمان و رویکردی به زبان است که به مؤلفههای گفتمانمدار و پیامدهای سوءاستفاده از قدرت توسط افراد، گروهها و نهادهای مسلط، توجه میکند. قدرت، یکی از مفاهیم عمده مطرح در این رویکرد است که در این مقاله، سعی بر آن است تا یکی از عناصر زبانیای، که منعکسکننده قدرت در نامههای مولانا هستند، بررسی شود. هدف از انجام این پژوهش، که روش تحقیق آن از نوع توصیفی-تحلیلی است، دریافتن این است که در 28 نامه مولانا رابطه قدرت در قالب ضمایر غیرمستقیم و مستقیم، متصل و منفصل، مفرد و جمع، چگونه منعکس شده است؟ این یافته نشان میدهد در دورهای که مولانا میزیسته، سیاسیون، در جایگاه قدرت بودند. بین مولانا و حسامالدین چلبی (رده مریدان)، رسمیت کمی وجود داشته که این امر نشاندهنده این است که مولانا برای این رده، احترام قائل بوده است. یافته دیگر، زیاد رسمیبودن رابطه بین مولانا و رده عروس، نسبت به رابطه وی با رده فرزندان است. وجود این رابطه رسمی چه به میزان زیاد در رده عروس و چه به میزان کم در رده فرزندان، نشاندهنده این است که مولانا برای این ردهها احترام قائل بوده است.