مقاله

المیزان و مسئله انتظار از دین

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

شناخت قلمرو کارآیی دین در زندگی فارغ از انگیزه های انسانی از نگاه علامه طباطبایی مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. نویسنده، با طرح پرسشهایی راجع به نقش و کارکرد دین در زندگی اجتماعی از ضرورت شناخت دو مقوله انسان و دین برای پاسخ به آن پرسشها سخن گفته است. سپس دیدگاه انسان شناختی علامه طباطبایی را در سه محور فطرت، عقل و سعادت مطرح نموده، به این نتیجه می رسد که ویژگی فطرت آدمی عقل اوست و عقل به تنهایی قادر به درک و تأمین نیازهای انسان است ولی موانع جنبی و بیرونی جلوی فعالیّت آن را می گیرد و وحی هموارکننده مسیر فعالیت عقل است. در ادامه ماهیت دین از نگاه علامه تعریف شده و سپس از مبانی آن سخن گفته است و بر این نکته تأکید شده است که مبنای دین، فطرت انسان است و عقل جلوه کامل فطرت اوست چنان که توحید و یکتاپرستی قوی ترین رویکرد او می باشد. نویسنده با بررسی هدف دین از نگاه علامه به این نکته اشاره می کند که هدف ابتدایی دین رفع اختلاف و ایجاد انسجام اجتماعی از طریق ایجاد عدالت و هدف نهایی دین کمال انسان و اصلی ترین کارکرد آن هموار ساختن مسیر تکامل وی است. و از آنجا که تأمین کمال در سایه قوانین مطابق با فطرت مسیر است و چنین قوانینی جز از طریق وحی قابل دسترسی نیست، پس دین تنها منبع قانون تکاملی انسان است. در ادامه، قلمرو دین از نگاه علامه مورد بررسی قرار گرفته است و در پایان به رابطه عقل و دین از نگاه وی پرداخته و به این مطلب اشاره کرده است که شناخت مسیر تکامل و تشخیص عناصر هدایت در میان واقعیتها تنها قلمروی است که دین در آن نقش اصلی ایفا می کند و عقل گرچه توان بالقوه دارد امّا عوامل مختلف مانع از به فعلیت رسیدن آن می شود. و با توجه به همین حقیقت است که دین نگاه به جامعه دارد و نمی تواند نسبت به آن بی تفاوت باشد.

اسناد مشابه

  • المیزان و مسئله انتظار از دین

    شناخت قلمرو کارآیی دین در زندگی فارغ از انگیزه‌های انسانی از نگاه علامه طباطبایی مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. نویسنده، با طرح پرسشهایی راجع به نقش و کارکرد دین در زندگی اجتماعی از ضرورت شناخت دو مقوله انسان و دین برای پاسخ به آن پرسشها سخن گفته است. سپس دیدگاه انسان شناختی عل

  • روش‌شناسی حل مسئله انتظار بشر از دین

    یکی از مشکلات مبحث انتظار بشر از دین در کشور ما عدم تحریر محل نزاع و نپرداختن به راهکارهاست. از آنجا که شیوه و چگونگی یافتن پرسش مهم‌تر از پاسخ به آن است این مقاله می‌کوشد تا با نقد دو راهکاری که برای حل این مسئله (راهکار برون‌دینی و راهکار درون‌دینی) مطرح شده, خود راهکار سوم و ج

  • رویکردی نظری به مسئله رابطۀ دین و تمدن

    مسئله رابطۀ دین و تمدن از جمله موضوعات بنیادینی‌است که به‌رغم اهمیت بسیارآن، چندان که باید با رویکردی نظری بررسی نشده است. نوشتار حاضر درصدد است از منظری تئوریک به این موضوع بپردازد و با روش توصیفی - تحلیلی به این پرسش پاسخ دهد که نوع نگرش به رابطۀ دین و تمدن وگسترۀ آن تابع کدام

  • هرمنوتیک انتولوژیک صدرایی و مسئله زبان دین

    مقالهالهیات تطبیقیمحمد بیدهندی، دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مهدی دسترنج، دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

    از مسائل اساسی زبان دین، بررسی وجه معناداری و گستره معرفت بخشی متن مقدّس است. در این ساحت، ملاصدرا ابتدا در قوس نزول، به تطبیق میان «معرفت»، «کلام» و «وجود» می پردازد تا از تطابق این سه، برای تبیین فلسفی نحوه تجلّی یافتن حقایقِ وحیانی در قالب الفاظ متن مقدّس بهره ببرد و در قوس صع

  • هرمنوتیک انتولوژیک صدرایی و مسئله زبان دین

    از مسائل اساسی زبان دین، بررسی وجه معناداری و گستره معرفت‌بخشی متن مقدّس است. در این ساحت، ملاصدرا ابتدا در قوس نزول، به تطبیق میان «معرفت»، «کلام» و «وجود» می‌پردازد تا از تطابق این سه، برای تبیین فلسفی نحوه تجلّی یافتن حقایقِ وحیانی در قالب الفاظ متن مقدّس بهره ببرد و در قوس صع

  • بینامتنیت و مسئله زبان دین

    مقاله۲۰۲۲Metaphysical Investigationsفاطمه اکبرپورکیاسری، مهدی غیاثوند

    مسئله‌ی اصلی مقاله‌ی پیش رو این است که آیا نظریه‌ی بینامتنیت- در شکل و روایت کلاسیک‌اش، یعنی آنچنان که ژولیا کریستوا، واضع لفظ بینامتنیت، آن را روایت و صورتبندی کرده است- می‌تواند در حکم یک روش برای فهم معنای زبان و متون دینی به کار آید؟ و اینکه با به‌کارگیری بینامتنیت می‌توان به