Article

المیزان و مسئله انتظار از دین

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

شناخت قلمرو کارآیی دین در زندگی فارغ از انگیزه های انسانی از نگاه علامه طباطبایی مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. نویسنده، با طرح پرسشهایی راجع به نقش و کارکرد دین در زندگی اجتماعی از ضرورت شناخت دو مقوله انسان و دین برای پاسخ به آن پرسشها سخن گفته است. سپس دیدگاه انسان شناختی علامه طباطبایی را در سه محور فطرت، عقل و سعادت مطرح نموده، به این نتیجه می رسد که ویژگی فطرت آدمی عقل اوست و عقل به تنهایی قادر به درک و تأمین نیازهای انسان است ولی موانع جنبی و بیرونی جلوی فعالیّت آن را می گیرد و وحی هموارکننده مسیر فعالیت عقل است. در ادامه ماهیت دین از نگاه علامه تعریف شده و سپس از مبانی آن سخن گفته است و بر این نکته تأکید شده است که مبنای دین، فطرت انسان است و عقل جلوه کامل فطرت اوست چنان که توحید و یکتاپرستی قوی ترین رویکرد او می باشد. نویسنده با بررسی هدف دین از نگاه علامه به این نکته اشاره می کند که هدف ابتدایی دین رفع اختلاف و ایجاد انسجام اجتماعی از طریق ایجاد عدالت و هدف نهایی دین کمال انسان و اصلی ترین کارکرد آن هموار ساختن مسیر تکامل وی است. و از آنجا که تأمین کمال در سایه قوانین مطابق با فطرت مسیر است و چنین قوانینی جز از طریق وحی قابل دسترسی نیست، پس دین تنها منبع قانون تکاملی انسان است. در ادامه، قلمرو دین از نگاه علامه مورد بررسی قرار گرفته است و در پایان به رابطه عقل و دین از نگاه وی پرداخته و به این مطلب اشاره کرده است که شناخت مسیر تکامل و تشخیص عناصر هدایت در میان واقعیتها تنها قلمروی است که دین در آن نقش اصلی ایفا می کند و عقل گرچه توان بالقوه دارد امّا عوامل مختلف مانع از به فعلیت رسیدن آن می شود. و با توجه به همین حقیقت است که دین نگاه به جامعه دارد و نمی تواند نسبت به آن بی تفاوت باشد.

Similar items

  • المیزان و مسئله انتظار از دین

    شناخت قلمرو کارآیی دین در زندگی فارغ از انگیزه‌های انسانی از نگاه علامه طباطبایی مورد بررسی و نقد قرار گرفته است. نویسنده، با طرح پرسشهایی راجع به نقش و کارکرد دین در زندگی اجتماعی از ضرورت شناخت دو مقوله انسان و دین برای پاسخ به آن پرسشها سخن گفته است. سپس دیدگاه انسان شناختی عل

  • روش‌شناسی حل مسئله انتظار بشر از دین

    یکی از مشکلات مبحث انتظار بشر از دین در کشور ما عدم تحریر محل نزاع و نپرداختن به راهکارهاست. از آنجا که شیوه و چگونگی یافتن پرسش مهم‌تر از پاسخ به آن است این مقاله می‌کوشد تا با نقد دو راهکاری که برای حل این مسئله (راهکار برون‌دینی و راهکار درون‌دینی) مطرح شده, خود راهکار سوم و ج

  • رویکردی نظری به مسئله رابطۀ دین و تمدن

    مسئله رابطۀ دین و تمدن از جمله موضوعات بنیادینی‌است که به‌رغم اهمیت بسیارآن، چندان که باید با رویکردی نظری بررسی نشده است. نوشتار حاضر درصدد است از منظری تئوریک به این موضوع بپردازد و با روش توصیفی - تحلیلی به این پرسش پاسخ دهد که نوع نگرش به رابطۀ دین و تمدن وگسترۀ آن تابع کدام

  • هرمنوتیک انتولوژیک صدرایی و مسئله زبان دین

    Articleالهیات تطبیقیمحمد بیدهندی، دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران مهدی دسترنج، دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

    از مسائل اساسی زبان دین، بررسی وجه معناداری و گستره معرفت بخشی متن مقدّس است. در این ساحت، ملاصدرا ابتدا در قوس نزول، به تطبیق میان «معرفت»، «کلام» و «وجود» می پردازد تا از تطابق این سه، برای تبیین فلسفی نحوه تجلّی یافتن حقایقِ وحیانی در قالب الفاظ متن مقدّس بهره ببرد و در قوس صع

  • هرمنوتیک انتولوژیک صدرایی و مسئله زبان دین

    از مسائل اساسی زبان دین، بررسی وجه معناداری و گستره معرفت‌بخشی متن مقدّس است. در این ساحت، ملاصدرا ابتدا در قوس نزول، به تطبیق میان «معرفت»، «کلام» و «وجود» می‌پردازد تا از تطابق این سه، برای تبیین فلسفی نحوه تجلّی یافتن حقایقِ وحیانی در قالب الفاظ متن مقدّس بهره ببرد و در قوس صع

  • بینامتنیت و مسئله زبان دین

    Article2022Metaphysical Investigationsفاطمه اکبرپورکیاسری، مهدی غیاثوند

    مسئله‌ی اصلی مقاله‌ی پیش رو این است که آیا نظریه‌ی بینامتنیت- در شکل و روایت کلاسیک‌اش، یعنی آنچنان که ژولیا کریستوا، واضع لفظ بینامتنیت، آن را روایت و صورتبندی کرده است- می‌تواند در حکم یک روش برای فهم معنای زبان و متون دینی به کار آید؟ و اینکه با به‌کارگیری بینامتنیت می‌توان به