نقد و بررسی کتابهای اسباب نزول
چکیده
بررسی و نقد چهار کتاب »اسباب النزول« واحدی، »لباب النقول« سیوطی، »اسباب النزول القرآنی« غازی عنایه و »اسباب النزول«، سیدّ محمد باقر حجّتی است. تتبع کامل، نگارش اسباب نزول به صورت مستقل و دوری از تعصبات مذهبی از امتیازات و بی توجهی به شماری از اسباب نزول، بیان برخی نظریات شخصی به عنوان سبب نزول، نداشتن سند و عدم ذکر منبع، آوردن روایات متناقض برای یک آیه، بی توجهی به نقد روایات اسباب نزول و ذکر پاره ای از نقلهای ضعیف و غیر قابل قبول از مهم ترین کاستی های اسباب النزول واحدی است. پرهیز از در آمیختن وقایع تاریخی با اسباب النزول اجتناب از نقل روایات تفسیری و نقد و بررسی روایات از امتیازات و حذف تعدادی از اسباب نزول، در آمیختن روایات اسباب نزول با دیدگاه های تفسیری، غفلت از جمع میان روایات، بی توجهی به ملاک های شناخت اسباب نزول و تعصّب مذهبی از نقاط ضعف »لباب النقول« سیوطی است. عدم تعریف »اسباب نزول«، اغراق گویی ها و حجیّت سخن صحابه و تابعین درباره سبب نزول آیات از جمله کاستی های »اسباب النزول القرآنی« غازی عنایه است. فراهم کردن مطالب متنوع، شرح گویای اسباب نزول، پاورقی ها و فهرست منابع، بهره گیری از منابع اولیه و نقد و بررسی اسباب نزول از مزایا و فقدان تحلیل و بررسی برخی نظریات نادرست، بی توجهی به برخی مباحث اصلی، طرح نظریات اهل سنت به صورت گسترده و زیاده گویی از نقایص کتاب »اسباب النزول« دکتر حجّتی است.