اثر زمان برداشت و رطوبت شلتوک بر راندمان، ضریب تبدیل و نیروی گسیختگی خمشی برنج رقم هاشمی
چکیده
به منظور بررسی اثر زمان برداشت و رطوبت تبدیل شلتوک بر نیروی گسیختگی برنج قهوه ای، راندمان تبدیل برنج سالم و ضریب تبدیل شلتوک برنج رقم هاشمی، تحقیقی مزرعه ای در سال 1391 در موسسه تحقیقات برنج کشور انجام شد. پنج زمان برداشت 24، 27، 30، 33 و 36 روز پس از پنجاه درصد گلدهی گیاه برنج و چهار سطح رطوبت تبدیل شلتوک شامل 8/5، 10/5، 12/5 و 14/5 درصد بر پایه خشک برای تحقیق در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که نیروی گسیختگی برنج قهوه ای با افزایش رطوبت تبدیل شلتوک در تمام سطوح زمان برداشت، به شکل معنی داری کاهش یافت (0/01 ≥ p ). بیشترین نیروی گسیختگی برنج قهوه ای (n 0/16 ± 20/74) در رطوبت تبدیل % 8/5 و زمان برداشت 27 روز پس از پنجاه درصد گلدهی ثبت گردید. در هر حال بین نیروی گسیختگی دانه در 27 و 30 روز پس از پنجاه درصد گلدهی، اختلاف معنیداری دیده نشد. بیشترین میانگین راندمان تبدیل برنج سفید سالم (%57/91) در سومین زمان برداشت یعنی 30 روز پس از پنجاه درصد گلدهی اندازه گیری شد. برداشت زودتر یا دیرتر به طور معنی داری، راندمان تبدیل برنج سالم را کاهش داد. همبستگی معنیداری (0/9071= r) بین مقاومت گسیختگی برنج قهوه ای و راندمان تبدیل برنج سالم مشاهده شد (0/01 ≥ p ). به علاوه بیشترین میانگین ضریب تبدیل (% 68/87) در 36 روز پس از پنجاه درصد گلدهی تعیین شد، اما بین مقادیر ضرایب تبدیل شلتوک در فاصله 27 تا 36 روز بعد از گلدهی، اختلاف معنیداری وجود نداشت. بنابراین برداشت در 30 روز پس از پنجاه درصد گلدهی و رطوبت تبدیل شلتوک %8/5 بر پایهی خشک، به عنوان مناسبترین شرایط برای برداشت و تبدیل برنج رقم هاشمی در استان گیلان تعیین گردید.