مقاله

مبناگرایی فلسفه اسلامی در باب گزاره ها؛ پاسخ به برخی شبهات

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

اغلب حکمای مسلمان در هر دو حوزه تصورات و تصدیقات، معتقد به قرائت خاصی از مبناگرایی هستند. در مبناگرایی اسلامی در باب گزاره ها، معارف تصدیقی به بدیهی و نظری تقسیم می شوند. بدیهیات بی نیاز از دیگر معلومات هستند؛ اما نظریات در ماده و صورت مبتنی بر بدیهیات بوده و سرانجام باید به آنها منتهی شوند. ابتنای نظریات بر بدیهیات در تصدیقات تنها از راه برهان شکل می گیرد. مبناگرایی در حوزه گزاره ها به خصوص در این اواخر با چالش های جدی و فراوانی مواجه شده است. پرسش اصلی مقاله این است که آیا می توان به شبهات مطرح شده در این باب پاسخ داد و آنها را دفع کرد. روش تجزیه و تحلیل مطالب، روش عقلی، فلسفی و تحلیلی است. به نظر می رسد بیشتر شبهات یا دست کم برخی از آنها بر اثر عدم درک صحیح و عمیق مبناگرایی اسلامی مطرح شده است. به نظر می آید مبناگرایی اسلامی با تکیه بر فلسفه اسلامی از چنان استحکام و ظرفیتی برخوردار است که توان پاسخگویی به انتقادات وارد شده را داراست.

اسناد مشابه

  • ملاحظاتی در باب گزاره های موجه و معنا شناسی آن در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۱۲پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)محمد سعیدی مهر

    بحث از مواد ثلاث («وجوب » (یا ضرورت)، «امکان » و «امتناع ») و گزاره های موجّه در منطق و فلسفۀ اسلامی از جایگاه خاصی برخوردار بوده است و فیلسوفان و منطقدانان مسلمان به تفصیل از احکام و اقسام آن بحث کرده اند. با این حال، به دلیل عدم بهره گیری از یک نظام معناشناختی منقح با پاره ای ا

  • ملاحظاتی در باب گزاره های موجه و معنا شناسی آن در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۰۵پژوهشنامه فلسفه دینمحمد سعیدی مهر

    بحث از مواد ثلاث («وجوب‌» (یا ضرورت)، «امکان‌» و «امتناع‌») و گزاره‌های موجّه در منطق و فلسفۀ اسلامی از جایگاه خاصی برخوردار بوده است و فیلسوفان و منطقدانان مسلمان به تفصیل از احکام و اقسام آن بحث کرده‌اند. با این حال، به دلیل عدم بهره‌گیری از یک نظام معناشناختی منقح با پاره‌ای ا

  • تأملی در باب اصالت فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۰۸حکمت سینویفاطمه سلیمانی

    فلسفه‌اسلامی از جانب نقادان همواره در معرض نفی هویت مستقل فلسفی قرار گرفته است. در این راستا فلسفه اسلامی یا تفسیر عربی فلسفه‌یونان توسط مسلمانان شمرده می‌شود و یا به واسطه‌قید اسلامی، معادل با علم کلام اسلامی معرفی می‌گردد. لازم به ذکر است گرچه فلسفه اسلامی موضوع، روش و چارچوب ا

  • مقایسه فلسفه اسلامی و فلسفه کانت در باب معقولات

    مقاله۲۰۰۰مقالات و بررسیها(منتشر نمی شود)حسین هوشنگی

    گشودن باب گفت و شنود عالمانه با فلسفه های مغرب زمین از طریق مباحث مقایسه ای ممکن می گردد و به نظر می رسد مقایسه در وهلة نخست باید در حیطه مبانی و مبادی صورت گیرد. در این نوشتار کوشش شده است انواع مفاهیم کلی و معقولات که از مبانی تصوری در سنت فلسفی اسلامی و کانتی می باشند، با هم م

  • مقایسه فلسفه اسلامی و فلسفه کانت در باب معقولات

    مقاله۲۰۰۰مقالات و بررسیها(منتشر نمی شود)حسین هوشنگی

    گشودن باب گفت و شنود عالمانه با فلسفه های مغرب زمین از طریق مباحث مقایسه ای ممکن می گردد و به نظر می رسد مقایسه در وهلة نخست باید در حیطه مبانی و مبادی صورت گیرد. در این نوشتار کوشش شده است انواع مفاهیم کلی و معقولات که از مبانی تصوری در سنت فلسفی اسلامی و کانتی می باشند، با هم م

  • بازنگاری نظریه علم دینی آیت الله جوادی آملی (همراه پاسخ به برخی شبهات)

    مقاله۲۰۱۴حكمت اسرامحمد علی اکبری، مرتضی واعظ جوادی

    تعارض علم و دین، یکی از موضوعات همچنان بحث‌برانگیز، در میان پژوهشگران عرصۀ دین است. مقصود از علم، علم تجربی و مقصود از دین، مجموعه معارفی است که پیامبر خدا با یافت حضوری به آن دست یافته است و ما با عقل یا نقل، در پی فهم آن هستیم. در نظریۀ آیت‌الله جوادی آملی، با اثبات الهی و دینی