مقاله

ملاحظاتی در باب گزاره های موجه و معنا شناسی آن در فلسفه اسلامی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

بحث از مواد ثلاث («وجوب » (یا ضرورت)، «امکان » و «امتناع ») و گزاره های موجّه در منطق و فلسفۀ اسلامی از جایگاه خاصی برخوردار بوده است و فیلسوفان و منطقدانان مسلمان به تفصیل از احکام و اقسام آن بحث کرده اند. با این حال، به دلیل عدم بهره گیری از یک نظام معناشناختی منقح با پاره ای ابهامات معنایی در برخی اقسام گزاره های موجّه روبه روییم. در این مقاله پس از مروری کلی بر بحث موجهات در منطق و فلسفه اسلامی و اشاره به پاره ای اقسام گزاره های ضروری، ابهامات معنایی این گزاره ها تحلیل می شود. در مرحلۀ بعد، کوشش شده تا در یک طرح اولیه و با بهره گیری از برخی نظام های نوین منطق موجهات پیشنهادهایی جهت تعیین قواعد معناشناسی این گزاره ها ارایه شود.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. محمد سعیدی مهر — استادیار گروه فلسفه اسلامی دانشگاه تربیت مدرس

اسناد مشابه

  • ملاحظاتی در باب گزاره های موجه و معنا شناسی آن در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۰۵پژوهشنامه فلسفه دینمحمد سعیدی مهر

    بحث از مواد ثلاث («وجوب‌» (یا ضرورت)، «امکان‌» و «امتناع‌») و گزاره‌های موجّه در منطق و فلسفۀ اسلامی از جایگاه خاصی برخوردار بوده است و فیلسوفان و منطقدانان مسلمان به تفصیل از احکام و اقسام آن بحث کرده‌اند. با این حال، به دلیل عدم بهره‌گیری از یک نظام معناشناختی منقح با پاره‌ای ا

  • مبناگرایی فلسفه اسلامی در باب گزاره ها؛ پاسخ به برخی شبهات

    مقالهآینه معرفتحسن عبدی، دکتری فلسفه و محقق حوزة علمیة قم

    اغلب حکمای مسلمان در هر دو حوزه تصورات و تصدیقات، معتقد به قرائت خاصی از مبناگرایی هستند. در مبناگرایی اسلامی در باب گزاره ها، معارف تصدیقی به بدیهی و نظری تقسیم می شوند. بدیهیات بی نیاز از دیگر معلومات هستند؛ اما نظریات در ماده و صورت مبتنی بر بدیهیات بوده و سرانجام باید به آنها

  • مکانیک گالیله ای و حرکت شناسی در فلسفه اسلامی

    مقالهآینه معرفتسید هدایت سجادی، ﭘﮋوﻫﺸﮕﺎه ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ

    مکانیک گالیله ای حداقل از دو جهت دارای اهمیت است: فیزیک را از طبیعیات قدیم جدا می کند و روشی نو در علم تجربی نوین به ارمغان می آورد. در واقع نقطه عطفی در سیر تاریخ علوم است،که با چرخشی فلسفی در مبانی فکری آن دوران میسر می گردد؛ به گونه ای که بتوان از حرکت شناسی خاصی تحت عنوان حرک

  • تأملاتی در باب نسبت «حکمت هنراسلامی» و «فلسفه هنر اسلامی»

    مقاله۲۰۱۴نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمیزهره کرامت، مصطفی گودرزی

    چکیده «حکمت هنر اسلامی» ترکیبی نسبتاً پر­کاربرد، متداول و در عین حال مبهم است که با وجود مطالعات صورت گرفته پیرامون آن، هنوز معنای روشنی از آن در دست نیست. به دلیل وجود این ابهام در معنا، گاه «حکمت هنر اسلامی»، به رغم تمایز با «فلسفه هنر اسلامی»، معادل پنداشته می­شود. از آنجا که

  • تأملاتی در باب نسبت «حکمت هنراسلامی» و «فلسفه هنر اسلامی»

    چکیده «حکمت هنر اسلامی» ترکیبی نسبتاً پر­کاربرد، متداول و در عین حال مبهم است که با وجود مطالعات صورت گرفته پیرامون آن، هنوز معنای روشنی از آن در دست نیست. به دلیل وجود این ابهام در معنا، گاه «حکمت هنر اسلامی»، به رغم تمایز با «فلسفه هنر اسلامی»، معادل پنداشته می­شود. از آنجا که

  • تأملی در باب اصالت فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۰۸حکمت سینویفاطمه سلیمانی

    فلسفه‌اسلامی از جانب نقادان همواره در معرض نفی هویت مستقل فلسفی قرار گرفته است. در این راستا فلسفه اسلامی یا تفسیر عربی فلسفه‌یونان توسط مسلمانان شمرده می‌شود و یا به واسطه‌قید اسلامی، معادل با علم کلام اسلامی معرفی می‌گردد. لازم به ذکر است گرچه فلسفه اسلامی موضوع، روش و چارچوب ا