تحلیل جامعه شناختی تحرک اجتماعیِ بین نسلی در شهرکرمانشاه

بیژن زارع، دانشگاه خوارزمی مهوش لطفی، کارشناس ارشد پژوهش علوم اجتماعی

چکیده

این تحقیق در پی آن است که به بررسی وضعیت عوامل اجتماعی مؤثر بر تحرک اجتماعی در شهر کرمانشاه بپردازد. در این جا منظور از تحرک، تحرک بین نسلی است که اطلاعات مربوط به آن با استفاده از روش تحقیق پیمایش از یک نمونۀ 300 نفری و به روش نمونه گیری خوشه ای، از طریق پرسشنامه و با مصاحبه حضوری جمع آوری شده است. شاخص تحرک، متفاوت بودنِ رتبۀ منزلت شغلی فرزند در مقایسه با پدر است. براساس این شاخص، 7/18 درصد افراد پاسخگو دارای تحرک صعودی، 7/25 درصد تحرک افقی، 7/29 درصد دارای تحرک نزولی بوده و 26 درصد پاسخگویان نیز از هیچ گونه تحرکی برخوردار نبوده اند. در مجموع، یافته ها نشان می دهند که متغیر سرمایۀ فرهنگی دارای ضریب مثبت با متغیر وابسته است و اثر افزاینده ای بر تحرک اجتماعی داشته است، در حالی که متغیر تقدیرگرایی دارای ضریب منفی است و اثر کاهنده بر تحرک اجتماعی بین نسلی داشته است. هم چنین، بر اساس نتایج آزمون رگرسیون چند متغیره، در حدود 14 در صد از تغییرات متغیر وابسته تحقیق توسط متغیرهای مستقل و زمینه ای تحقیق توضیح داده شده است. abstract an examination of social factors influencing i ntergenerational s ocial mobility in kermanshah bizhan zare mahvash latifi abstract: the present research aims to examine the social factors influencing intergeneration social mobility in the city of kermanshah. by mobility, we mean intergeneration mobility data about which was obtained through survey method. the research sample consisted of 300 subjects selected through stratified sampling method and via questionnaire and interview. the mobility index refers to the difference between a child’s occupational status compared to his father. based on this index, 18.7% of the respondents had demonstrated ascending mobility, 25.7% had demonstrated horizontal mobility, and 29.7% had demonstrated descending mobility, with the remaining 26% demonstrating no mobility at all. overall, the results showed a positive correlation between the cultural capital variable and the dependent variable, thus contributing to social mobility. however, the fatalism variable showed a negative correlation with the dependent variable, reducing the impact on intergenerational social mobility. furthermore, according to the results obtained from the multivariate regression test, about 14% of changes in the dependent variable could be explained by the independent and background variables.