محاسبه قیمت تمام شده تربیت دانشجو بر اساس هزینه یابی مبتنی بر فعالیت در دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کرمان

علی اکبر حقدوست، ali-akbar haghdoost phd in epidemiology , professor of epidemiology, research center for modeling in health, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, iranدکترای تخصصی اپیدمیولوژی، استاد، مرکز تحقیقات مد ل سازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان ، ایران مرجان امیری مقدم، marjan amirimoghadam senior researcher, student research committee, kerman university of medical sciences, iranکارشناس ارشد پژوهشگری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران مهشید لؤلؤیی، mahshid loloei msc in environmental health engineering, school of public health, kerman university of medical sciences, iranکارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان ، ایران محمدرضا بانشی، mohammad-reza baneshi phd in biostatistics, department of epidemiology and biostatistics, center for regional education of health care systems (hiv/aids), kerman university of medical sciences, iranدکترای تخصصی آمار، دانشیار گروه آمار و اپیدمیولوژی، مرکز منطقه ای آموزش نظام مراقبت hiv/aids، دانشگاه علوم پزشکی کرمان ، ایران فائزه صباح، faezeh sabbah bsc in health care management, medical informatics research center, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, kerman, iranکارشناس مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران محمدحسین مهرالحسنی، mohammad-hossein mehrolhassani phd in health care management, department of management policy and health economics, health service management research centre, institute for futures studies in health, kerman university of medical sciences, iranدکترای مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، استادیار گروه مدیریت سیاستگذاری و اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت ارایه خدمات سلامت، پژوهشکده آیندهپژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ایران

چکیده

زمینه و هدف: برآورد و تحلیل هزینه سرانه دانشجویی از الزامات تحقق اهداف قانون برنامه چهارم و پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در ارتباط با ارتقای کارایی دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی است. هدف از این پژوهش، برآورد و تحلیل هزینه سرانه دانشجویی بر اساس روش هزینه یابی مبتنی بر فعالیت به منظور بودجه ریزی عملیاتی بود. روش کار: این پژوهش تحلیلی- کاربردی به صورت گذشته نگر در سال 1390 در دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شد. داده های مورد نیاز در پنج طبقه هزینه ای (هزینه های آموزشی، هزینه های پژوهشی، هزینه های پشتیبانی شامل هزینه های اداری و جاری- نگه داری/توسعه ای) جمع آوری و سرانه دانشجویی محاسبه گردید. یافته ها: هزینه کل دانشکده مورد مطالعه برابر با 726/24 میلیون ریال بود که به تفکیک هزینه آموزشی بر پایه حقوق پرداختی، 850/18 میلیون ریال، هزینه پژوهشی 894/1 میلیون ریال، هزینه اداری 519/2 میلیون ریال و هزینه های جاری و نگهداری 463/1 میلیون ریال به دست آمد. همچنین سرانه کل هزینه دانشجوی 11/31 میلیون ریال محاسبه گردید و مشخص شد هزینه سرانه یک دانشجوی تحصیلات تکمیلی بیش از 5/2 برابر دانشجوی کارشناسی بود. نتیجه گیری: هزینه های زیادی در دانشکده مورد مطالعه وجود داشت که در اختیار مدیریت مستقیم دانشکده نیست که می توان آن را هزینه های بالاسری پنهان نام گذاری نمود. هزینه پرسنلی سهم زیادی از این نوع هزینه ها را به خود اختصاص داده است. اگر پرداخت به صورت حق التدریس جایگزین حقوق ثابت پرداختی شود، میزان هزینه پرسنلی یک و نیم برابر کاهش خواهد یافت، اما از آن جایی که راهبرد دانشگاه های دولتی به طور عمده بر پایه حقوق پرداختی است، جهت افزایش بهره وری باید بر ارتقای مدیریت و کیفیت آموزشی تأکید نمود تا هزینه- اثربخشی ارایه خدمات افزایش یابد.