القای آپوپتوز توسط کانتاریدین در پروماستیگوتها و ماکروفاژهای آلوده به آماستیگوتهای لیشمانیا ماژور در شرایط آزمایشگاهی
چکیده
سابقه و هدف: لیشمانیا تک یاخته ایی تاژکدار عامل لیشمانیوزیس است و مشکل عمده سلامت در بسیاری از کشورها، به خصوص در کشورهای در حال توسعه است. کانتاریدین ترکیبی ترپنوئیدی است که در سوسک های خانواده meloidae و oedomeridae وجود دارد و ماده ایی تاول زاست که درسلول های سرطانی، مرگ برنامه ریزی شده را القاء می کند. این مطالعه جهت تعیین اثرکانتاریدین در القاء مرگ برنامهریزی شده سلولی در پروماستیگوت و ماکروفاژ آلوده به لیشمانیا صورت گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی اثر کانتاریدین با غلظتهای 5/0 تا 50 میکروگرم در میلیلیتر، بر پروماستیگوت لیشمانیا ماژور و غلظتهای 50 و 20، 5 میکروگرم در میلیلیتر بر ماکروفاژ آلوده به لیشمانیا ماژور در شرایط آزمایشگاهی پس از گذشت 24، 48 و 72 ساعت، با فلوسایتومتری بررسی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که کانتاریدین با غلظت 50 و 5/0 میکروگرم در میلیلیتر دی متیل سولفوک ید (dimethy1 sulfoxid: dmso) پس از72 ساعت در پروماستیگوتها بهترتیب 5/68 درصد کشندگی (23/63 درصد مرگ برنامهریزی شده سلولی، 27/5 درصد مرگ برنامهریزی شده تأخیری و صفر درصد نکروز) و 29/14 درصد کشندگی (12/13 مرگ برنامهریزی شده، 12/1 درصد مرگ برنامهریزی شده تأخیری و 05/0 درصد نکروز) میدهد. میزان کشندگی کانتاریدین 50 و 5 میکروگرم در میلیلیتر بر ماکروفاژ آلوده پس از گذشت 48 ساعت بهترتیب 81/61 درصد (42/43 درصد مرگ برنامهریزی شده سلولی، 27/1 درصد مرگ برنامهریزی شده تأخیری و 11/17 درصد نکروز) و 44/44 درصد (05/31 درصد مرگ برنامهریزی شده سلولی، 08/10 درصد نکروز و 31/3 درصد مرگ برنامهریزی شده تأخیری) بود. همچنین میزان کشندگی کانتاریدین 50 و 5 میکروگرم در میلیلیتر بر ماکروفاژ غیرآلوده پس از گذشت 48 ساعت بهترتیب 34/49 درصد (35/21 درصد مرگ برنامهریزی شده سلولی، 23/4 درصد مرگ برنامهریزی شده تأخیری و 76/23 درصد نکروز) و 79/43 درصد (9/34 درصد مرگ برنامهریزی شده سلولی، 27/7 درصد نکروز و 61/1 درصد مرگ برنامهریزی شده تأخیری) بود. استنتاج: نتایج نشان داد که کانتاریدین در زمان و غلظت های متفاوت باعث القای مرگ برنامهریزی شده سلولی در پروماستیگوتهای لیشمانیا ماژور و ماکروفاژ آلوده به لیشمانیا ماژور می‌شود.