اثربخشی آموزش فرزندپروری مبتنی بر ذهن آگاهی بر اضطراب، افسردگی و پرخاشگری مادران دارای کودک مبتلا به اختلال لجبازی نافرمانی
چکیده
زمینه و هدف: مادران دارای کودک مبتلا به اختلال لجبازی نافرمانی مشکلات مربوط به سلامت روان از جمله اضطراب، افسردگی و پرخاشگری بیشتری را تجربه میکنند. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش فرزندپروری مبتنی بر ذهن آگاهی بر اضطراب، افسردگی و پرخاشگری مادران دارای کودک مبتلا به اختلال لجبازی نافرمانی بود. روش بررسی: طرح پژوهش حاضر به صورت شبهآزمایشی و از نوع پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی مادران دارای دانشآموز دختر مبتلا به اختلال لجبازی نافرمانی(گروه سنی 6 تا 12 سال) در دبستانهای ابتدایی شهر نورآباد، بوده است. نمونهگیری در دو مرحله تصادفی و مبتنی بر هدف انجام شد. بدین منظور34 نفر از مادران دانش آموزان دختر مقطع ابتدایی مبتلا به اختلال لجبازی نافرمانی بعد از نمونهگیری هدفمند به صورت تصادفی به دو گروه آزمایشی و گواه تقسیم شدند. از فهرست رفتاری کودک(فرم گزارش والدین cbcl و فرم معلم trf) به همراه مصاحبه بالینی به عنوان ابزار غربالگری و از پرسشنامههای اضطراب و افسردگی بک و پرخاشگری، برای گردآوری دادهها در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. برنامه آموزش فرزندپروری مبتنی بر ذهنآگاهی، به مدت 8 جلسه 2 ساعته بر روی گروه آزمایش اعمال گردید. دادههای جمع آوری شده با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی(میانگین و انحراف معیار)، تحلیل کوواریانس یک متغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتهها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش فرزندپروری مبتنی بر ذهنآگاهی منجر به تفاوت معنی دار آماری (001/0>p) بین مراحل پیش و پس از آزمون در نمره کلی اضطراب، افسردگی و پرخاشگری در گروه آزمایش شد. به این صورت که در مرحله پسآزمون بعد از کنترل نمرات پیشآزمون، گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل اضطراب، افسردگی و پرخاشگری کمتری را گزارش نمودند. نتیجهگیری: با توجه به اثربخش بودن استفاده از برنامه فرزندپروری مبتنی بر ذهنآگاهی در کاهش علایم اضطراب، افسردگی و پرخاشگری مادران دارای کودک مبتلا به اختلال لجبازی نافرمانی، آموزش این برنامه در راستای کاهش فشارروانی این گروه از افراد جامعه پیشنهاد میشود.