معرفی مفردات دارویی مؤثر در درمان «یبوست» در طب سنتی ایرانی
چکیده
«یبوست» یکی از شایع ترین عوارض سبک جدید زندگی است. استفاده از تجارب سنتی، احتمال کشف مواد مؤثر دارویی را افزایش می دهد و باعث کاهش هزینه ساخت داروها می شود. بسیاری از داروهای کنونی منشأ گیاهی دارند. هم اکنون درمان مؤثر وکم ضرری برای یبوست وجود ندارد. مفردات دارویی بسیاری در کتب طب سنتی ایرانی برای درمان یبوست وجود دارند که در این مطالعه معرفی می شوند. این تحقیق، یک مطالعه کتابخانه ای و براساس بررسی متون است. در این مطالعه مفردات دارویی مؤثر در درمان یبوست، در شش کتاب مرجع داروشناسی طب سنتی (الأبنیه عن حقایق الأدویه، قانون فی الطب، جامع ابن بیطار ، تذکره داوود انطاکی، تحفه حکیم مؤمن و مخزن الأدویه) جستجو شد. این کار در 10 مرحله (یافتن کلیدواژه ها، جستجو در منابع، تهیه لیست واحد، یافتن مترادفات، دسته بندی، بازبینی، خروج مفردات از ترکیبات، جمع بندی و نمره دهی و مرتب سازی برحسب نمره کسب شده) انجام و 134 مفرده دارویی (تک دارو) مطرح در درمان یبوست یافت شد. به ترتیب نمره کسب شده، در بالای جدول برای 4 مفرده مهم در درمان یبوست (آلو، انجیر، خیارشنبر، کدو) بیشترین نمره (11) به دست آمد.120 مفرده از منشأ گیاهی و بقیه از منشأ حیوانی یا معدنی هستند. لیست مفردات دارویی حاصل شده در این مطالعه می تواند مبنای انجام مطالعات بالینی برای ساخت داروهای جدید مؤثر در درمان یبوست قرار گیرد.