مقاله

بررسی موضوع بیهوشی در پزشکی ایران باستان

چکیده

مردمان دوران باستان برای ایجاد بیهوشی از عوامل مختلفی استفاده می نمودند که در دانش پزشکی ایران باستان استفاده از الکل (شراب) به تنهایی و یا همراه بنگ و همچنین داروهای گیاهی دیگر جهت ایجاد خواب آلودگی، رخوت، کرخی و بیهوشی مورد توجه بوده است. در متون پزشکی کهن ایران، نشانه های بسیاری در مورد آشنایی پزشکان و علمای این دیار با داروی بیهوشی، اجزای دارو و نحوه استفاده از آن به چشم می خورد و دامنه شهرت داروی بیهوشی و آشنایی با آن به عرصه بیان و گفتار ادیبان و شعرای این مرز و بوم هم کشیده شده است. در متون ادبی ایران باستان و همچنین ایران پس از اسلام در اعمال پادشاهان، پهلوانان، عیاران و شاهدان استفاده از داروی بیهوشی و یا به تعبیر موجود در متون «بیهوش دارو» به چشم می خورد و به نظر می رسد سابقه آشنایی ایرانیان با خاصیت بیهوش کنندگی بنگ به گذشته های قبل از زرتشت و تدوین اوستا و ضمایم آن مانند «ارتای ویراف نامک»، نیز می رسیده است؛ زیرا در احوالات داریوش هخامنشی اشاراتی به «بیهوش دارو» شده است؛ البته در اساطیر مربوط به سلسله پیشدادیان و کیانی نیز از «بیهوش دارو» سخن به میان آمده است کما اینکه مضامین مشابهی در متون پزشکی، اساطیر و متون ادبی سایر ملل شرق مانند هندوستان، اعراب، چین و جنوب شرقی آسیا نیز در این زمینه وجود دارد.

اسناد مشابه

  • تاثیر اندیشه های دینی و باورهای عامه بر پزشکی ایران باستان و استمرار آن در پزشکی اسلامی

    مقالهاخلاق پزشکیحسن کریمیان، استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران. زهرا افشار، کارشناس ارشد باستان شناسی از دانشگاه تهران.

    اندیشه ها، باورها و اعتقادات دینی به گونه ای شگرف در زندگی انسان نقش آفرینی نموده اند. تحقیقات مرتبط با تاریخ علم تأثیر مستمر این افکار در علم پزشکی را محرز داشته است. در ایران باستان با اعتقاد بر اینکه سلامتی موهبتی است الهی، و درد و بیماری زاییده اهریمنان است، تلاش در جهت حفظ ت

  • آموزش علوم پزشکی در ایران باستان

    مقالهمجله ایرانی آموزش در علوم پزشکیآرمان زرگران، arman zargaran ph.d candidate, research office for the history of persian medicine, and department of traditional pharmacy, school of pharmacy, shiraz university of medical sciences, shiraz, iran, e-mail: zargarana@sums.ac.irدکتر سعید دانش آموز (استادیار)، مرکز تحقیقات علوم دارویی و گروه فارماسیوتیکس، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران سعید دانش آموز، saeed daneshamuz assistant professor, pharmaceutical research center and department of pharmaceutics, school of pharmacy, shiraz university of medical sciences, shiraz, iran, e-mail: daneshamuz@sums.ac.irدکتر آرمان زرگران (دستیار داروسازی سنتی)، دفتر مطالعات تاریخ پزشکی ایران، و گروه داروسازی سنتی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران. عبدالعلی محقق زاده، abdolali mohagheghzadeh (*)professor, pharmaceutical research center for traditional medicine and history of medicine, and department of traditional pharmacy, school of pharmacy, shiraz university of medical sciences, shiraz, iranدکتر عبدالعلی محقق زاده (استاد)، مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ طب، و گروه داروسازی سنتی دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران

    مقدمه: آموزش بخش بسیار با اهمیت سیستم های پزشکی ملل مختلف را تشکیل می دهد که در مورد برخی تمدن ها مورد تحقیق قرار گرفته است. در این پژوهش سعی شده است تا از میان اطلاعات و منابع موجود طرحی کلی از آموزش پزشکی در ایران باستان (از آغاز تا 637 میلادی) ارائه شود. روش ها: در این پژوهش ب

  • بررسی میزان آلودگی گاز بیهوشی نیتروس اکساید در اتاق های عمل جراحی اطفال بیمارستان های دانشگاه های علوم پزشکی ایران، تهران و شهید بهشتی

    مقالهمجله علوم پزشکی رازیولی ا... حسنی، v hassani استاد و متخصص بیهوشی و مراقبت های ویژه، بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص)، خیابان ستارخان، خیابان نیایش، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ در� غلامرضا موثقی، g.r movassaghi دانشیار و متخصص بیهوشی و مراقبت های ویژه، بیمارستان فیروزگر، میدان ولی عصر، خیابان ولدی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی ایرا شهنام صدیق معروفی، sh sedigh maroufi کارشناس ارشد بیهوشی و دکترای مدیریت بهداشت و درمان، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ـ درمانی ایران، تهران، ایران امید مرادی مقدم

    زمینه و هدف: مضرات تماس با غلظتهای پایین گازهای هوشبر را نمی توان انکار کرد. o2n، یکی از شایع ترین گازهای استنشاقی مورد استفاده در بیهوشی امروزی است. این مطالعه به منظور بررسی میزان آلودگی گاز بیهوشی نیتروس اکساید در اتاق های عمل جراحی اطفال بیمارستان های دانشگاه های علوم پزشکی ا

  • آموزش علوم پزشکی در ایران باستان

    مقاله۲۰۱۱مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکیآرمان زرگران، سعید دانش آموز، عبدالعلی محقق زاده

    مقدمه: آموزش بخش بسیار با اهمیت سیستم‌های پزشکی ملل مختلف را تشکیل می‌دهد که در مورد برخی تمدن‌ها مورد تحقیق قرار گرفته است. در این پژوهش سعی شده است تا از میان اطلاعات و منابع موجود طرحی کلی از آموزش پزشکی در ایران باستان (از آغاز تا 637 میلادی) ارائه شود. روش‌ها: در این پژوهش ب

  • بررسی جایگاه مکاتب طب در ایران باستان (مبتنی‌بر مکتب پزشکی سینایی ایران: مکتب هگمتانه / اکباتان)

    مقاله۲۰۲۴فصلنامه مطالعات باستان شناسی پارسهآذر سرمدی‌جو، محمدعلی روشنی‌نژاد، ویدا نداف

    طب دانشی است که به‌وسیلۀ آن‌می‌توان بر کیفیات تن آدمی آگاهی یافت. معادل دقیق طب کلمه فیزیک است، ولی برای این‌که در سطح جهانی قابل درک باشد معادل «پزشکی» برای آن به‌کار رفته است. پزشکی با حالات مختلف بدن، سروکار دارد و بدین‌ترتیب شاخه‌ای از طبیعیات است. در کتاب مقدس زرتشتیان، اوست

  • آموزش پزشکی مبتنی بر شایستگی در آموزش بیهوشی در ایران: مروری نظام مند

    مقاله۲۰۲۵راهبردهاي توسعه در آموزش پزشكيسمیه مهرپور، طیبه زارعی، مهرداد صیادی نیا، مجید وطن خواه

    هدف: آموزش پزشکی مبتنی بر شایستگی (CBME) یک رویکرد نوین در آموزش پزشکی است که به‌جای اینکه زمان را به‌عنوان معیار اصلی قرار دهد، بر توسعه مهارت‌ها و شایستگی‌های خاص تأکید می‌کند. هدف این مطالعه شناسایی و ارزیابی پیشینه پژوهش آموزش پزشکی مبتنی بر شایستگی (CBME) درزمینه بیهوشی در ا