تأثیر ژن های hla-drb۱ و hla-dqb۱ بر سن شروع بیماری دیابت نوع یک در جمعیت ایرانی دیابت نوع یک (t۱d)

arezou sayad، ph.d. student, department of medical genetics, faculty of medical sciences, tarbiat modares university, tehran, iran mahdi zamani، associated professor, department of neurogenetics, iranian centre of neurological research, tehran university of medical sciences, tehran, iran mohammad taghi akbari، assistant professor, department of medical genetics, faculty of medical science, tarbiat modares university, tehran, iran feridoon mostafavi، associated professor, department of endocrinology, children medical center, school of medicine, tehran university of medical sciences, tehran, iran anooshirvan kazemnejad، professor, department of biostatistics, faculty of medical science, tarbiat modares university, tehran, iran mohammad pajouhi، professor, department of medical science, endocrine research center, faculty of medical science, tehran university, tehran, iran

چکیده

هدف: تأثیر آلل ها، ژنوتیپ ها و هاپلوتایپ های hla–drb1 و hla–dqb1 بر سن شروع بیماری دیابت نوع یک در ایران بررسی شد. مواد و روش ها: آلل های hla–drb1, -dqb1 در 105 بیمار دیابتی نوع یک و 100 فرد سالم از قومیت‏های مختلف، با سن شروع بیماری مقایسه شد. بیماران بر‏اساس سن شروع بیماری به 4 گروه سنی (1-5، 6- 10، 11-15، 16- 20 سالگی) طبقه بندی شدند و فراوانی هر یک از آلل ها، ژنوتیپ ها و هاپلوتایپ های مستعدکننده و محافظت کننده در هر گروه سنی تعیین شد. تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون fisher's exact و تعیین نسبت خطر (or) انجام گرفت. نتایج: فراوانی آلل hla–drb1*0401 با افزایش سن، کاهش می یابد در صورتی که فراوانی آلل hla–dqb1*0201 با افزایش سن، افزایش می یابد. آلل های hla–drb1*0301 و hla–dqb1*0302 به‏ترتیب بیشترین فراوانی را در بیماران رده سنی 6- 10 و 1-5 سال نشان می دهد. هاپلوتایپ hla–drb1*0401–dqb1*0302 به‏طور معنی‏داری بیشترین فراوانی را در بیماران رده سنی 1-5 سال (919/69 or:، 7-10×2p:) و هاپلوتایپ hla–drb1*0301–dqb1*0201 به‏طور معنی‏داری بیشترین فراوانی را در گروه سنی 6-10 سال (243/6 or:، 6-10×2 p:) نشان می دهد. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد که انواع آلل ها، ژنوتیپ ها و هاپلوتایپ های hla–drb1, -dqb1 با سن شروع بیماری دیابت نوع یک در ارتباط است. در این بین، افرادی که حامل آلل ها و هاپلوتایپ‏هایی هستند که موجب شروع بیماری در سن پایین‏تری می‏شود، باید هرچه سریع تر تحت مراقبت های پیشگیرانه قرار گیرند.