ساخت سببی ریشه ای، تک واژی و کمکی در ترکی آذری
چکیده
باوجود اهمیت ساخت سببی- که جزء جهانی هاست- و نیز انجامشدن پژوهشهای گسترده دربارۀ اینگونه ساخت ها در زبان های دیگر، تحقیق دربارۀ ساخت سببی ریشهای، تکواژی و کمکی ترکی آذری، محدود به بررسی های سنتی است، و توصیف ها به افزودهشدن تکواژ سببی دئر (dir) به پایههای فعلیای چون قاچ دیرماق (qaçdirmaq)، یعنی دواندن/ دوانیدن و یاتدیرماق (yatdirmaq)، یعنی خواباندن/ خوابانیدن اختصاص دارند؛ بنابراین، در پژوهش حاضر، به بررسی معنایی، نحوی و کاربردشناختی ساخت سببی ریشهای، تکواژی و کمکی در چهارچوب دستور نقش و ارجاع می پردازیم. مهم ترین نتایج حاصل از این بررسی به شرح ذیل است: الف) سببی های ریشهای، تکواژی و کمکی، القاکنندۀ سببی مستقیم هستند؛ ب) فعلها بیشتر، فرایندهای مفید و دستآورد را نشان میدهند؛ ج) ساخت های سببی در حالت بی نشان، دارای تأکید محمولی هستند؛ ولی در حالت نشان دار هم می توانند تأکید محدود و هم نوع جمله ای را داشته باشند.