مقاله

جایگاه خیال در نظام فلسفی فارابی

چکیده

خیال نزد فارابی قوه ای است که عهده دار حفظ صور محسوسات و تجزیه و ترکیب آنها و محاکات از محسوس و معقول توسط صور محسوس است. فارابی خیال را واسط میان ادراک حسی و عقلی و تنها راه دست یابی جمهور به حقایق معقول می داند و نیز خیال از دیدگاه وی تنها طریق هدایت مردم به سعادت عقلانی است. او خیال را در تبیین نبوت به کار برده است. حقایق و سعادت معقول به واسطة وحی به عقل و قوای خیالی نبی افاضه می شود. خیال در اندیشة فارابی دارای کارکردهای سیاسی اجتماعی است. سیاستمداران و رؤسای مدینة فاضله، افعال اجتماعی را که در رسیدن به سعادت نقش دارند به قوای خیالی جمهور منتقل می کنند.

اسناد مشابه

  • جایگاه خیال در نظام فلسفی فارابی

    مقاله۲۰۰۷مقالات و بررسیها(منتشر نمی شود)احدفرامرز قراملکی، نادیا مفتونی

    خیال نزد فارابی قوه‌ای است که عهده‌دار حفظ صور محسوسات و تجزیه و ترکیب آنها و محاکات از محسوس و معقول توسط صور محسوس است. فارابی خیال را واسط میان ادراک حسی و عقلی و تنها راه دست‌یابی جمهور به حقایق معقول می‌داند و نیز خیال از دیدگاه وی تنها طریق هدایت مردم به سعادت عقلانی است. ا

  • وجود و ماهیت در دو نظام فلسفی ارسطو و فارابی

    مقاله۲۰۰۸حکمت سینویطاهره کمالی زاده

    ارسطو در بررسی مفهوم «وجود» پرسش از «هستی» را به پرسش از «جوهر» (اوسیا) ارجاع می‌دهد و «جوهر» را عبارت از چیستی و ماهیت می‌داند. هر چند در حوزه مباحث منطقی «هستی» و «چیستی» را منفک و متمایز از یکدیگر مطرح می‌کند اما این تمایز را به حوزه مباحث متافیزیکی گسترش نمی‌دهد. اما در نظام

  • بازخوانی جایگاه معرفتی دین در نظام فکری فارابی

    مقاله۲۰۲۶قبساتهانیه کوهی حاجی ابادی، محمد بنیانی

    اندیشمندان غربی دیدگاه‌های متفاوتی درباره تأثیر دین اسلام بر تفکر فیلسوفان مسلمان مطرح کرده‌اند. برخی بر این باورند که نقش دین در اندیشه فلسفی مسلمانان اندک بوده است؛ درحالی‌که برخی دیگر آن را عنصری بنیادین می‌دانند، تا جایی که فلسفه اسلامی را مستقل از تعالیم دینی فاقد هویت می‌شم

  • جایگاه خیال در نظام معرفت شناسی سهروردی

    مقاله۲۰۲۶معرفت و بصيرت اسلاميسیده فاطمه سرورپور رودسری، امیر مازیار، شمس الملوک مصطفوی، Seyedeh Fatemeh Sarvarpourroudsari

    در نظام حکمت اشراقِ شهاب‌الدین سهروردی، معرفت و هستی بر بنیاد نور استوار است و قوه‌ی خیال در این میان، نقشی بنیادین در پیوند میان حس، عقل و شهود اشراقی دارد. سهروردی با طرح عالم مثال یا عالم خیال منفصل، مرتبه‌ای از هستی را معرفی می‌کند که میان محسوس و معقول قرار دارد و صور مثالی

  • جایگاه خیال در نظام حکمت سینوی

    مقالهآینه معرفتمحمد ذبیحی، داﻧﺸﮕﺎه ﻗﻢ حمیدرضا خادمی، داﻧﺸﮕﺎه ﻗﻢ

    بسیاری ازمباحث علمی و فلسفی را با محوریت خیال می توان تبیین، توجیه و حل کرد. کـاربرد خیال در مباحث مختلف فلسفی اعم از هستی شناختی، معرفت شناختی و معاد شناختی همواره مورد توجه فیلسوفان مسلمان بوده است. در این میان، ابن سینا یکی از مهم ترین فیلسوفانی است که نظریات فراوانی را با حد

  • ماهیت شناخت عقلی تصوری در نظام فلسفی حیکم ابو نصر فارابی

    مقاله۲۰۲۰هستی و شناختیزدان محمدی

    ابو نصر فارابی در عین حال که به معنای واقعی فیلسوف و به نحوی مؤسس فلسفه اسلامی است، گزارش‌گر و بسط دهنده نظرات فلسفی پیش از خود از جمله ارسطو و افلاطون است. همچنین به عنوان مَشرب و مدخلی برای فلسفه پس از خود از جمله بوعلی و به تبع آن فلسفه اسلامی در شرق و فلسفه اسکولاستیک در غرب