مقاله

نقش توتم در نفی ازدواج با محارم در ایران باستان

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

ازدواج با محارم یکی از مباحثی است که در میان آداب و رسوم اجتماعی ایران باستان، و به ویژه آیین زردشتی، مورد بررسی بسیاری از پژوهشگران این حوزه قرار گرفته است. بحث بر سر رواج این آیین در میان ایرانیان و عدم روایی آن، تحقیقات و بررسی‏های چشمگیری را در پی داشته است. آنچه در این میان مغفول مانده و به نظر می‏رسد کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد، باورها و آداب و رسوم دینی و مناسک مذهبی ایرانیان باستان و باورها و اعتقادات آنان نسبت به آیین ابتدایی توتم پرستی است که نشانه‏های باورمندی به آن هم در متون زردشتی و هم در شاهنامه ی فردوسی دیده می‏شود. این آیین، که در میان غالب جوامع ابتدایی به چشم می ‏خورد، بنا بر نظر صاحب‏نظران، توجیهی برای منع ازدواج با محارم و شیوع ازدواج با بیگانگان در جامعه است. در این پژوهش کوشیدیم تا: الف) نظریه‏های پژوهشگران در زمینۀ ازدواج با محارم در ایران زردشتی بررسی شود؛ ب) با توجه به نشانه‏هایی که در متون زردشتی و شاهنامه ی فردوسی دیده می‏شود، توتم‏پرستی و باور ایرانیان باستان به این آیین کهن نشان داده شود؛ ج) با توجه به نظریه های صاحب ‏نظرانی چون فروید، دورکهیم، و استروس، با پذیرش باورهای توتمی، منع ازدواج با محارم و شیوع برون‏همسری در ایران باستان توجیه شود.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. رضا ستاری — دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران
  2. مرضیه حقیقی — دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

اسناد مشابه