مقاله

معناشناسی بصیرت در نهج البلاغه

چکیده

بصیرت امری فراتر از رؤیت ظاهری است و آن عبارت است از ادراک حقایق و رؤیت اشیاء آن گونه که هستند. بصیرت در واقع، به ادراکات قلبی حاکی از حقیقت و قوّة تمییز حق از باطل اطلاق می­شود. این امر از طریق عبرت­آموزی از براهین و حجت­های آشکار الهی و نیز تدبّر و تفکّر در آن ها به وقوع می­پیوندد.در این مقاله، مؤلّفه­های معنایی بصیرت با رویکرد هم­نشینی و جانشینی، در نهج­البلاغه بررسی شده است. بصیرت در این کتاب با واژه­هایی همچون اعتبار، تقوی، زهد، عشق، امانی و آرزوها، هم نشین شده و با واژه­های لبّ، توسّم، امام و پیشوا و قلب سلیم، رابطة جانشینی دارد. بر مبنای آموزه­های نهج­البلاغه، فرد صاحب بصیرت آخرت­گراست و تمام حرکات و سکنات خود را سنجیده و بر اساس علم، انجام می­دهد و با روشن شدن حق، تغییر موضع می­دهد و در جبهة حق قرار می­گیرد.

اسناد مشابه

  • معناشناسی زهد در نهج البلاغه بر اساس روش معناشناختی ایزوتسو

    مقاله۲۰۱۲مطالعات قرآن و حدیثعباس مصلایی پور، مروّت محمدی

    معناشناسی بخشی از دانش زبان شناسی یا شاخه ای مستقل از آن است که از رهگذر آن می توان به تحلیل معنای واژه ها و جمله های یک متن پرداخت و جایگاه دقیق کلمه ها و ترکیب های آن را با توجه به نظام معنایی که در آن قرار دارد، بدست آورد. این نوشتار به تحلیل معناشناختی واژه و مفهوم «زهد» در ن

  • رابطة دین مداری و بصیرت دینی در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۲کتاب قیمدل آرا نعمتی پیرعلی، فاطمه مسجدی

    دین اسلام برای همة ابعاد وجودی انسان و شئون مادّی و معنوی زندگی او برنامه ارائه کرده است. پس می تواند مدار زندگی بشر قرار گیرد و پاسخگوی نیازهای جسمی و روحی، فردی و اجتماعی انسان باشد.نهج البلاغه به دلیل اشتمال بر تعالیم جامع و مرتبط با حوزه های مختلف معرفتی، ازجمله عقائد و اخلاق

  • معناشناسی واژۀ عدالت در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴پژوهش نامه علویعلی افضلی

    چکیده یکی از زیربناهای اساسی حکومت اسلامی که به نوعی در حیطۀ مدیریت اسلامی قرار دارد، اصل عدالت است. به گونه ای که هر حکومتی، برای سندیت یافتن و مشروعیت خویش، ناگزیر از اجرای عدالت است. به همین دلیل، این مسئله در اندیشۀ سیاسی امام علی (ع) جایگاه ویژه ای دارد و بارزترین جلوۀ آن در

  • نگاهی تازه به اسناد حکمت های نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)وحید سبزیان پور، فرزانه فتاحیان

    سیدرضی برای سخنانی که از حضرت علی(ع) در نهج­البلاغه نقل کرده است، سند و مدرکی نیاورده است. با آنکه فصاحت و بلاغت علی(ع) برای عام و خاص امری بدیهی است، و بازتاب آن در نثر و نظم عربی و فارسـی روشن­تر از خورشید است، این امر از دیرباز موجب شده است برخی از علمای اهل سنت و در این اواخر

  • اعتبارسنجی و روش‌شناسی اولین مستدرک نهج البلاغه

    بدون تردید، نهج البلاغه پس از قرآن کریم، گرانقدرترین و ارزشمندترین میراث فرهنگی اسلام است که از همان قرن چهارم تاکنون در دوره‌های مختلف اسلامی، مورد توجه شیفتگان به آن قرار گرفته است. تکمله‌نویسی یا مستدرک‌نویسی نیز از جمله تلاش‌هایی بود که نسبت به این کتاب، در دوره‌های مختلف صور

  • نقد ودراسة روایات "المِطلاق" فی ضوء نهج البلاغة

    مقاله۲۰۲۵آموزه های نهج البلاغهاصغر طهماسبی بلداجی، طاهر باوی

    یُعدُّ ارتباط لقب "المِطلاق" بالإمام الحسن المجتبی (علیه السلام) بسبب تکرار الزواج والطلاق من أبرز الإشکالیات المثارة حول سیرته. یستهدف هذا البحث تقییم مصداقیة روایات المُطلاق من منظور الخطاب العلوی فی نهج البلاغة، معتمداً المنهج الوصفی-التحلیلی، وذلک من خلال عرض هذه الروایات ومق