مقاله

معناشناسی زهد در نهج البلاغه بر اساس روش معناشناختی ایزوتسو

چکیده

معناشناسی بخشی از دانش زبان شناسی یا شاخه ای مستقل از آن است که از رهگذر آن می توان به تحلیل معنای واژه ها و جمله های یک متن پرداخت و جایگاه دقیق کلمه ها و ترکیب های آن را با توجه به نظام معنایی که در آن قرار دارد، بدست آورد. این نوشتار به تحلیل معناشناختی واژه و مفهوم «زهد» در نهج البلاغه می پردازد. برای این منظور به واژه هایی که در حوزة معنایی زهد به عنوان واژة کانونی قرار داشته و ارتباط معنایی با آن دارند، توجه شده است. تحلیل معناشناختی این مفهوم در نهج البلاغه نشان می دهد که این واژه، از معنایی تازه و متفاوت از مفهوم زهد حکایت دارد که با متفاهم آن در نظر اکثر افراد متفاوت است. تبیین و تحلیل معناشناختی واژه زهد در نهج­البلاغه که امری فراتر از مفهوم­شناسی توصیفی و تعریفی است، می­تواند تصحیح کننده برداشت­های نادرست از این مفهوم والا بوده و تفاوت بین زهد در اسلام و رهبانیت را روشن گرداند. این مفهوم در نهج البلاغه در مقابل رغبت قرار گرفته است.

اسناد مشابه

  • راز تحدّی های گوناگون قرآن بر اساس دیدگاه معناشناختی ایزوتسو

    مقالهپژوهشنامه معارف قرآنیمحمّدحسن صانعی پور، استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور واحد قمصر جواد آسه، دانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور

    یکی از مسائل درباره آیات تحدّی، چند و چون سیر تحدّی در آنهاست. یکی از دیدگاه ها آن را از باب اشد به اَخَف دانسته است. در زمینه این دیدگاه، تحلیل های گوناگونی بیان شده که جدیدترین آن بر اساس ترتیب تحدّی در آیات 88 سوره اسراء، 38 سوره یونس و 13 سوره هود است. از دیدگاه ما، این تحلیل

  • راز تحدّی‌های گوناگون قرآن بر اساس دیدگاه معناشناختی ایزوتسو

    یکی از مسائل دربارة آیات تحدّی، چند و چون سِیر تحدّی در آنهاست. یکی از دیدگاه‌ها آن را از باب اشد به اَخَف دانسته است. در زمینة این دیدگاه، تحلیل‌های گوناگونی بیان شده که جدیدترین آن بر اساس ترتیب تحدّی در آیات 88 سورة اسراء، 38 سورة یونس و 13 سورة هود است. از دیدگاه ما، این تحلی

  • جستاری معناشناسانه بر واژه‌های «فقیر و غنی» در نهج البلاغه با الهام از روش معناشناختی توشیهکو ایزتسو

    مقاله۲۰۲۱آموزش زبان، ادبیات و زبانشناسیرؤیا بدخشان، عبدالأحد غیبی

    معناشناسی یکی از رویکردهای نوین در حوزه زبانشناسی است که با تبیین واژگان سر و کار دارد؛ این علم به عنوان یکی از علم‌های هدفمند، در زمینه مطالعات قرآنی و متون قدسی کاربرد چشمگیری دارد. به عبارتی دقیق‌تر، به کمک علم معناشناسی، معنای دقیق یک واژه و مراد و مقصود گوینده روشن می‌گردد ک

  • معناشناسی بصیرت در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴کتاب قیمعباس مصلایی پور، مروّت محمدی

    بصیرت امری فراتر از رؤیت ظاهری است و آن عبارت است از ادراک حقایق و رؤیت اشیاء آن گونه که هستند. بصیرت در واقع، به ادراکات قلبی حاکی از حقیقت و قوّة تمییز حق از باطل اطلاق می­شود. این امر از طریق عبرت­آموزی از براهین و حجت­های آشکار الهی و نیز تدبّر و تفکّر در آن ها به وقوع می­پیو

  • تحلیلی بر معناشناسی واژه «کَبَد» در قرآن‌کریم با الهام از روش توشیهکو ایزوتسو

    گام نخست برای دستیابی به معارف قرآن کریم، شناخت دقیق معانی واژگان آن است. در سالهای اخیر با رواج رویکرد معناشناسی در مطالعات قرآنی، شیوهای نو در این عرصه پدید آمده است. هدف این شیوه، اکتشاف معنایی است که در لایههای متن نهفته شده است تا بتوان از طریق ساختار الفاظ قرآن، معنای دقیق

  • بررسی و تبیین روش شناختی منهاج الولایه فی شرح نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)محمدهادی امین ناجی، فاطمه سعیدی

    شناخت و معرفی شروح متعدد نهج­البلاغه، با روش­ها و رویکردهای گوناگون شارحان؛ حائز اهمیت روش شناختی است. زیرا چنین اقدامی موجب دستیابی به بهترین الگوها و رویکردهای شرح نهج­البلاغه می­شود. یکی از این شروح، شرح منهاج­الولایه تألیف ‏‏ملاعبدالباقی صوفی­تبریزی (قرن 11) است که در دوازده