مقاله

شاخصها و نسبت مشروعیت مردمی و دینی حکومت در نهج البلاغه

چکیده

«مشروعیت سیاسی» یکی از مفاهیم بنیادین در علوم اجتماعی و سیاسی است و به مثابه مهم­ترین ضرورت و الزام سیاسی برای استمرار و تثبیت حکومت­ها تلقی می­شود؛ این مفهوم با سه شاخص مهم یعنی خاستگاه حقانی و قانونی حکومت و حکمرانان، رضایت عمومی نسبت به حکومت و کارآمدی شناخته می­شود. در نهج­البلاغه، جامعه و حکومت نه از منظر سکولار یا تقابل جامعه مدرن در مقابل جامعه سنتی بلکه در چارچوب اصول و آموزه­های اسلامی– قرآنی و سنت پیامبر اکرم(ص) نگریســته می­شود. شاخص­های مشروعیت و دموکراسی در نهج­البلاغه تنها در چارچوب دینی- اسلامی بیان شــده­اند و برخی از ساز و کارهای دموکراسی نیز بیان شده­اند. در نهج­البلاغه، بین مشروعیت سنتی - دینی و مشروعیت مردمی و قانونی حکومت رابـطه­ای طولی هست، به این معنی که مشروعیت سنتی و دینی، جوهره و مبنای اصلی شکل­گیری یا برای ثبوت حکومت اسلامی است و مشروعیت مردمی- قانونی در ذیل مشروعیت دینی و تنها برای عینیت یافتن یا تحقق حکومت است. این در حالی است که در دموکراسی­های سکولار، تنها مبنای مشروعیت برای حکومت، از نوع عقلایی - قانونی یا مردمی است نه مشروعیت الهی.

اسناد مشابه

  • شاخصها و نسبت مشروعیت مردمی و دینی حکومت در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۳پژوهشنامه نهج البلاغهخلیل سردارنیا

    «مشروعیت سیاسی» یکی از مفاهیم بنیادین در علوم اجتماعی و سیاسی است و به مثابه مهمترین ضرورت و الزام سیاسی برای استمرار و تثبیت حکومتها تلقی میشود؛ این مفهوم با سه شاخص مهم یعنی خاستگاه حقانی و قانونی حکومت و حکمرانان، رضایت عمومی نسبت به حکومت و کارآمدی شناخته میشود. در نهجالبلاغه

  • آسیب شناسی حکومت و جامعه دینی در نهج البلاغه (با تأکید بر مؤلفه های اجتماعی و فرهنگی)

    مقالهدراسات فی العلوم الانسانیهعبدالهادی فقهی زاده، عضو هیأت علمی گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه تهران فاطمه دست رنج، دانشجوی دکترای علوم قرآن وحدیث دانشگاه قم

    نگرش امام علی (ع) به آسیب های حکومت و جامعه دینی، حاکی از شدت آسیب پذیری حکومت و جامعه دینی ازپاره ای عواملی است که حضور دین در ارکان سیاست و إداره جامعه را ناکارآمد جلوه می دهد. این نکته گویای آن است که آسیب های حکومت وجامعه دینی در حوزه های گوناگون عمدتا آسیب های فرهنگی است که

  • آسیب شناسی خواص و رویکرد سیاسی کارگزاران حکومت نسبت به آنان از دیدگاه نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۶پژوهش های نهج البلاغهمحمّد شریفی، مجتبی فائق

    یکی از مهمترین مباحث معاصر، بحث خوّاص است. aناخت گون ههای خوّاص وآسیبهایی که ممکن است ایشان به آن دچار شوند از جمله مواردی است که کمترمورد تحقیق قرار گرفته است. علاوه بر این، بررسی آسیب شناسانة جهتگیریکارگزاران حکومت که در بیشتر موارد به عنوان عاملی در ایجاد و یا دامن زدن بهآسیبه

  • معرفت شناسی ایمان دینی در نهج البلاغه و تفسیر المیزان

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه (علمی - پژوهشی)علی حسین زاده، اصغر کریمی رکن آباد

    ایمان موضوعی پرسابقه در کلام و اندیشه دینی است، که قدمتی به تاریخ ادیان دارد. از آن جا که پیروان هر دینی خود را مؤمن می­خوانند، رستگاری و سعادت را در سایه ایمان می­یابند. امروزه، سخن از ایمان در مباحث معرفت شناختی جایگاه خود را دارد و با نگاه ویژه­ای بدان پرداخته می­شود؛ از این ر

  • گردشگری دینی در نهج البلاغه

    مقالهآموزه های نهج البلاغهمحمود واعظی، استادیار دانشگاه تهران

    گردشگری که در اصطلاح قرآنی با واژه های سیر و سیاحت مورد استفاده قرار گرفته است، امری است ستوده و ممدوح به شرطی که به صورت هدفمند و در چارچوب کمال انسانی باشد. امام علی علیه السلام به عنوان مفسر قرآن کریم بیانات ارزشمندی در ترویج و توسعه گردشگری داشته اند که این قلم تلاش بر گرداور

  • رابطة دین مداری و بصیرت دینی در نهج البلاغه

    مقاله۲۰۱۲کتاب قیمدل آرا نعمتی پیرعلی، فاطمه مسجدی

    دین اسلام برای همة ابعاد وجودی انسان و شئون مادّی و معنوی زندگی او برنامه ارائه کرده است. پس می تواند مدار زندگی بشر قرار گیرد و پاسخگوی نیازهای جسمی و روحی، فردی و اجتماعی انسان باشد.نهج البلاغه به دلیل اشتمال بر تعالیم جامع و مرتبط با حوزه های مختلف معرفتی، ازجمله عقائد و اخلاق