مقاله

نقش خیال در معرفت شناسی و دین شناسی صدرالمتالهین

چکیده

ملاصدرا، از تأثیرپذیران «نظریة خیال» ابن عربی، معتقد است همان گونه که جامعیت ضدین در حضرت خیال موجب ارتباط تجرد روحانی و تکثر جسمانی، در قوس نزول می شود، همچنین، اجتماع ضدین در قوّة متخیله نقشی اساسی در معرفت شناسی انسان و سیر او از تکثر جسمانی به تجرد روحانی دارد و لذا مقالة حاضر به نقش خیال در معرفت شناسی و دین شناسی می پردازد و علاوه بر استدلال های فلسفی ملاصدرا، حکمت های عرشیة او را نیز بررسی و تحلیل می کند و نتیجه می گیرد که نظریة خیال در رفع شبهات فلسفی مربوط به وجود ذهنی و معاد جسمانی نقش مهمی ایفا می کند.

اسناد مشابه

  • ارتباط وجودشناسی با معرفت شناسی از منظر صدرالمتألهین

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیرازلاله حقیقت، فاطمه صادقیان
  • از خیال شناسی ابن عربی تا معرفت شناسی صدرایی

    مقالهجاویدان خردنفیسه اهل سرمدی، استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان

    ابن عربی و ملا صدرا خیال را در معانی مختلفی به کار برده اند که خیال منفصل و متصل، از شایع ترین موارد کاربرد آن است. سایر کاربردها عبارت است از خیال، «نامی برای ما سوی الله»، «هریک از موجودات»، «مرتبه ای در صقع ربوبی»، «نفس»، «یکی از قوای نفس» و «مرتبه ای از مراتب تکاملی نفس». در

  • جایگاه خیال در معرفت شناسی رمانتیسیسم و عرفان اسلامی

    مقاله۲۰۰۷پژوهش ادبیات معاصر جهانفاضل اسدی امجد

    در معرفت شناسی ادبیات رمانتیک وعرفان اسلامی، خیال جایگاه ویژه ای دارد. در این مقاله، تلاش بر این است تا نشان داده شود که: اول، معرفت شناسی رمانتیسیسم با معرفت شناسی عرفان اسلامی، از لحاظ ارزش و اهمیت دادن به خیال، بسیار نزدیک به هم اند. به عبارت دیگر، در این نظام های فکری، خیال ا

  • جایگاه خیال در نظام معرفت شناسی سهروردی

    مقاله۲۰۲۶معرفت و بصيرت اسلاميسیده فاطمه سرورپور رودسری، امیر مازیار، شمس الملوک مصطفوی، Seyedeh Fatemeh Sarvarpourroudsari

    در نظام حکمت اشراقِ شهاب‌الدین سهروردی، معرفت و هستی بر بنیاد نور استوار است و قوه‌ی خیال در این میان، نقشی بنیادین در پیوند میان حس، عقل و شهود اشراقی دارد. سهروردی با طرح عالم مثال یا عالم خیال منفصل، مرتبه‌ای از هستی را معرفی می‌کند که میان محسوس و معقول قرار دارد و صور مثالی

  • تبیین عقلی نقش خیال در تبلیغ معرفت دینی از منظر حکمت اسلامی

    مقاله۲۰۲۶فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمتسعید احمدی، محمدتقی یوسفی

    در قلمرو معارف دینی، بهره‌گیری از عقل برهانی برای درک مفاهیم والا در همۀ انسان‌ها امکان‌پذیر نیست؛ زیرا بیشتر افراد با عالم محسوسات انس دارند و تحت تأثیر صور خیالی‌اند. بر این اساس قوه خیال به‌مثابۀ نقطه کانونی مشاعر انسان، با محاکات، خلاقیت و صورتگری در مقام تبدیل محسوس به معقول

  • معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه استاد مطهری و تاثیر آن بر نسبت دین و سیاست

    مقالهفصلنامه سیاست های متعالیهرضا جلالی، محمد ترابی

    نقش تاثیرگذار و تعیین­کننده ی دین در سده­های اخیر تاریخ ایران، در تحولات سیاسی- اجتماعی غیرقابل انکار است و نمی­توان آن را در سطح عوامل فرعی و حاشیه­ای تقلیل داد. پیرو اهمیت این موضوع، مقاله حاضر بر آن است تا معرفت شناسی باور دینی را در اندیشه ی سیاسی شهید مطهری، با تأکیدبر نسبت