مقاله

بازخوانی تحلیل اصول هندسی و تناسب طلایی در مدرسه شوکتیه

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

مدرسه شوکتیه بیرجند در سال 1312 هـ.ق. (1269 هـ.ش.) تحت عنوان حسینیه شوکتیه، توسط محمد ابراهیم خان علم شوکت الملک دوم ساخته شد و درماه ذی الحجه سال 1326 هـ.ق. (1282 هـ.ش.) به مدرسه تبدیل گردید. ویژگی های منحصر به فرد معماری بنا بیانگر آن است که معمار در ساخت بنا از اصول هندسی و نظام دقیق تناسبات ایرانی بهره گرفته است. نظر به اهمیت موضوع: نگارندگان با رویکرد تحلیل تناسبات هندسی، در پژوهش حاضر به دنبال پاسخ گویی به این سؤال هستند که هندسه و تناسب طلایی در ساخت و شکل گیری عناصر فضایی مدرسه شوکتیه چه نقشی ایفا کرده اند؟ به همین منظور، در پژوهش حاضر از روش پژوهش تحلیلی استفاده شده و در جمع آوری اطلاعات از ابزار گردآوری داده و اطلاعات مشاهده میدانی و کتابخانه ای توامان بهره گرفته شده است و به منظور بازخوانی اصول هندسی و تناسبات در مدرسه شوکتیه، با روش تحلیل هندسی، پلان، نما و مقطع و با فرض قرار دادن نقاط کانونی چون حیاط و ایوان، مدرسه شوکتیه مورد تحلیل دقیق هندسی قرار گرفت. نتایج تحلیل نشان دهنده آن است که معمار بنا از دانش لازم در مورد سیستم های تناسبات و ترسیمات هندسی اشکال برخوردار بوده است و از آن در انتخاب مقیاس های بنا و مکان یابی فضاهای اصلی چون: حیاط، ایوان، آشپزخانه و ورودی بهره گرفته است. تناسبات طلایی و تناسبات ایرانی 2√ و 3√ در تکامل بنا به خوبی با یکدیگر ممزوج شده، اما معمار از نسبت طلایی بیشتر در جهت مکان یابی نقاط و فضاهای معماری استفاده کرده است.

نویسندگان و وابستگی سازمانی
  1. حسن هاشمی زرج آباد — عضو هیات علمی دانشگاه بیرجند
  2. محمد حسن ضیایی نیا — دانشجوی کارشناسی ارشد باستان شناسی دانشگاه بیرجند
  3. حمیدرضا قربانی — استادیار گروه باستانشناسی دانشگاه بیرجند

اسناد مشابه