مقاله

دیدگاه متکلمان مسلمان درباره نظام فیض

چکیده

متکلمان مسلمان در برابر قاعده «الواحد لایصدر عنه الا الواحد»، به دو دسته تقسیم شدند. برخی که دارای گرایش های فلسفی قوی تر بودند، از این قاعده و یکی از نظریه های نظام فیض دفاع کردند؛ برای نمونه خواجه نصیرالدین طوسی فیض را با زبان ریاضی و به صورت نمادین تقریر کرده است. اما اکثریت متکلمان مسلمان با قاعده الواحد و نظریه های ارائه شده درباره نظام فیض به مخالفت پرداختند. مخالفت گروه اخیر از دو حیث روان شناختی - نظریه های ارائه شده درباره نظام فیض نافی قدرت مطلقه و اختیار الهی هستند - و منطقی - تحلیل حکمای مشائی درباره اعتبارات مختلف در عقل اول و نقش آنها در پیدایش کثرت نادرست است - قابل بررسی است.

اسناد مشابه

  • دیدگاه متکلمان مسلمان درباره نظام فیض

    متکلمان مسلمان در برابر قاعده «الواحد لایصدر عنه الا الواحد»، به دو دسته تقسیم شدند. برخی که دارای گرایش‌های فلسفی قوی‌تر بودند، از این قاعده و یکی از نظریه‌های نظام فیض دفاع کردند؛ برای نمونه خواجه نصیرالدین طوسی فیض را با زبان ریاضی و به صورت نمادین تقریر کرده است. اما اکثریت م

  • رازستانی و رمزگشایی اختلاف دیدگاه های شیخ الرییس دربارة نظام فیض

    مقاله۲۰۱۳اندیشه دینیعین اله خادمی

    برخلاف تصور برخی نویسندگان، شیخ در آثار مختلف خویش دربار ة نظام فیض، نظریة واحدی ارائه نداده است، بلکه با تأمل در مکتوبات او در مییابیم که شش اختلاف- تبیین نظام فیض براساس نظام ثنایی یا ثلاثی با استفاده از مؤلف ة علم یا تعقل، دفاع از نظریة تجلی به عنوان بدیل نظری ة فیض، انکار و ا

  • عصمت انبیاء از منظر کلام اسلامی با بررسی تطبیقی بین دیدگاه متکلّمان مسلمان و آراء کلامی علّامه طباطبائی

    مقاله۲۰۲۲پژوهشنامه كلام تطبيقي شيعهیحیی صولتی

    چکیدهعصمت، به عنوان یکی از مؤلّفه‌های مهمّ در باب نُبُوَّت به شمار می‌رود که بدون توجّه به آن، مبحث نبوّت، منتفی می-گردد. این مقوله، در دو بُعد زندگی وحیانی و حیات عادی انبیاء، مورد بررسی قرار می‌گیرد. در بُعد وحیانی، عصمت انبیاء، مورد اتّفاق نظر تمامی متکلّمان، فلاسفه و دیگر ا

  • بررسی دیدگاه متکلمان مسلمان دربارۀ چشم‌زخم

    مقاله۲۰۲۶فلسفه و کلاماسماعیل اثباتی

    چشم‌زخم از باورهای شایع در بین جوامع مختلف ازجمله جوامع مسلمان است. محدثان روایات این موضوع را ثبت کرده و مفسران نیز برخی از آیات قرآن را به این موضوع مرتبط دانسته‌اند. از نظر متکلمان ماهیت و چگونگی تأثیر چشم‌زخم محل بحث بوده‌است. این نوشتار در پی جمع آوری، بررسی و نقد دیدگاه‌های

  • تبیین وحی از دیدگاه متکلمان مسلمان

    مقاله۲۰۰۴پژوهش های فلسفی کلامیحیدر باقری اصل

    تبیین وحی از منظرهای مختلف قابل بررسی و پی گری است، زیرا تحلیل وحی مورد توجه متکلمان، فلاسفه، عرفا و مفسران قرآن بوده است. آنان با گرایش های کلامی، فلسفی، عرفانی و تفسیری خود، دست به تبیین وحی زده و به این ترتیب، نظریه های کلامی، فلسفی، عرفانی و قرآنی وحی را در تحلیل وحی پدید آور

  • رویکرد کلام فلسفی فخر رازی دربارة نظام فیض حکما

    مقاله۲۰۲۰پژوهش های اعتقادی کلامیلیلا افسری

    تحقی و واکاوی در خصوص آفرینش جهان،از مسائلی است که همواره وهن حکما و متکلّمین را به خود معطوف کرده است.فالسفه معتقد به نظام فیض بوده و هندسۀ جهان را مبتنی بر قاعدة »الواحد ال یصدر عنه الّا الواحد« ترسیم کرده اند و معتقد به واسطه‌های فیض در جهان آفرینش می‌باشند. امّا متکلّمین اسا