اثر اسانس و عصاره های گزنه و نعنا فلفلی در جلوگیری از رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس و تولید آفلاتوکسین b1
چکیده
استفادهاز اسانس وعصارههایگیاهان داروییبه دلیلداشتنخواصدارویی،ضدقارچی،ضد باکتریاییوآنتیاکسیدانی در صنایع دارویی، غذایی و خوراک دامروبهپیشرفتاست. به منظور ارزیابی اثر دو گیاه دارویی گزنه و نعنا فلفلی در جلوگیری از رشد میسلیومی و کاهش آفلاتوکسین قارچ aspergillus flavus این پژوهش اجرا شد. تأثیر اسانس با غلظتهای 5/62، 125، 250، 500 و 1000 میلیگرم در لیتر و عصارههای آبی، اتانولی و اتانولی70 درصد (با غلظت 500، 1000،2000، 4000 و 6000 میلیگرم در لیتر (بر کاهش رشد قارچ a. flavusو آفلاتوکسین بهروش اختلاط با محیط کشت مایع بررسی شد. میزان آفلاتوکسین با استفاده از کروماتوگرافی لایه نازک با کارایی بالا ارزیابی شد. به کارگیری اسانس نعنا و گزنه در غلظت 1000میلیگرم در لیتر به ترتیب 40/79 و30/53 درصد کاهش در وزن خشک قارچ و 25/88 و 3/57 درصد کاهش در میزان آفلاتوکسین تولیدی را به دنبال داشت. عصارههای گیاه نعنا فلفلی در کاهش رشد میسلیومی قارچ و آفلاتوکسینکارآمدتر از عصارههای گزنه بودند و بیشترین کاهش وزن خشک قارچ (25/95 درصد) و آفلاتوکسین تولیدی (58/89 درصد) در غلظت 6000 میلیگرم در لیتر عصارة اتانولی نعنا فلفلی دیده شد. از سوی دیگر مشخص شد که اسانس و عصارههای اتانولی و اتانولی 70 درصد هر دو گیاه، قادر به تجزیة قابل توجه آفلاتوکسین b1 محیط نیستند در حالیکه عصارههای آبی گزنه و نعنا فلفلی در غلظت 4000 میلیگرم در لیتر به ترتیب 15/87 و 1/56 درصد آفلاتوکسین b1 را کاهش دادند. بنابرایناسانس و عصارههای نعنا فلفلی در مقایسه با اسانس و عصارههای گزنه در کاهش رشد میسلیومی قارچ و آفلاتوکسین تولیدی کارآمدتر هستند. در این تحقیق عصارة آبی گزنه فعالیت تجزیهکنندگی قوی آفلاتوکسین b1 را نشان داد که میتواند کاندیدایی امیدبخش برای کاهش آفلاتوکسین معرفی شود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- اکبر گران — دانش آموخته دکتری گروه علوم دامی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
- بنت الهدی صالح نیا — کارشناسی ارشد بیماری شناسی گیاهی
- حمیدرضا علیزاده — استادیار گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه جیرفت
- عظیم میرزایی — دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم دامی دانشگاه تربیت مدرس
- محسن فرزانه — استادیار گروه کشاورزی پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی دانشگاه شهید بهشتی