شناسایی، پراکنش و بیماری زایی گونه های قارچ فوزاریوم جدا شده از ریشه و طوقه ی طالبی و خربزه در استان خراسان رضوی
چکیده
به منظور شناسایی و ارزیابی بیماری زایی جدایههای قارچ فوزاریوم مرتبط با پوسیدگی ریشه و طوقهی طالبی و خربزه طی سالهای زراعی 89-1388 از ریشه ها و بوته های دارای علائم بیماری از مزارع مختلف استان خراسان رضوی شامل شهرستان های مشهد، کاشمر، مه ولات، خواف، تربت جام، نیشابور، فریمان و سرخس نمونه برداری گردید. قطعات بافت های آلوده پس از ضدعفونی سطحی با هیپوکلریت سدیم 1% روی محیط pda کشت داده شدند. پس از خالص سازی جدایه ها، اثبات بیماری زایی آنها با روش فرو بردن ریشهی گیاهچه های 12 روزه در سوسپانسیون اسپور با غلظت 106 اسپور در میلی لیتر انجام شد. علائم بیماری پس از گذشت 21-4 روز ظاهر و در هر مورد، جدایهی تلقیح شدهی مورد نظر مجدداً جداسازی گردید. گونه های بیماری زای فوزاریوم شناسایی شده شامل f. solani، f. oxysporum، f. equiseti و f. acuminatum بودند که گونهی اولی بهعنوان گونهی غالب بوده و از بیش ترین فراوانی برخوردار بود. در این تحقیق، قارچ های f. equisetiو f. acuminatumبیش تر از گیاهان بالغ جداسازی شدند، در حالیکهقارچ های f. solani و f. oxysporum از تمام مراحل رویشی گیاهان از گیاهچه تا میوه دهی قابل جداسازی بوده و در سراسر استان پراکنش وسیعی داشته و چندان تحت تأثیر شرایط آب و هوایی نیستند. چهار گونهی فوق باعث پوسیدگی ریشه و طوقه در طالبی و خربزه شدند و پژمردگی و خشکیدگی این گیاهان را بهدنبال داشتند که مسأله ای بسیار مهم در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد.