اثر عصاره برگ کرفس در القای مقاومت علیه بیماری سفیدک پودری خیار*
چکیده
بیماری سفیدک پودری که عامل آن قارچ podosphaera fusca است، یکی از بیماری های مهم کدوئیان است و رایج ترین روش کنترل آن استفاده از قارچکش ها می باشد. اما اثرات جنبی کاربرد قارچکش ها یافتن روش های دیگری را برای کنترل بیماری ضروری می سازد که از جمله آنها، القای مقاومت در گیاه است. در این پژوهش، اثر عصاره برگ کرفس در کنترل بیماری سفیدک پودری خیار و امکان القای مقاومت سیستمیک در گیاه، در آزمایش های گلخانه ای بررسی شد. بدین منظور، عصاره آبی، استونی و یا متانولی برگ کرفس با غلظت های 1% و 5% (وزن به حجم)، یک روز قبل و یا یک روز بعد از مایه زنی بیمارگر روی برگ های میزبان به کار رفت و سپس شدت بیماری بر اساس تعداد لکه های ایجادشده روی برگ، ده روز پس از مایه زنی محاسبه شد. به علاوه، اثر این عصاره در کنترل سیستمیک بیماری و نیز بر تندش اسپور بیمارگر در سطح برگ مایه زنی شده بررسی شد. همچنین پس از تیمار اولین برگ حقیقی با عصاره کرفس، اثر آن بر فعالیت آنزیم بتا 1، 3 گلوکاناز در اولین و دومین برگ حقیقی بوته سالم و مایه زنی شده با بیمارگر، بررسی و با شاهد مقایسه گردید. نتایج نشان داد که عصاره برگ کرفس بیماری را به صورت موضعی در برگ اول کنترل کرد و کاربرد عصاره استونی آن در غلظت 5% تأثیر بیشتری در کنترل بیماری داشت. از طرفی کاربرد عصاره تأثیری بر جوانه زنی اسپور قارچ نداشت. بنابراین به نظر می رسد که کنترل بیماری توسط این عصاره ، نه به دلیل خاصیت ضدقارچی، بلکه از طریق القای مقاومت در گیاه باشد. از طرف دیگر باتوجه به اینکه تغییرات فعالیت آنزیم بتا 1، 3 گلوکاناز در تیمارهای مختلف هماهنگی مشخصی با کنترل بیماری نشان نداد، به نظر می رسد این آنزیم نقش خاصی در مقاومت به بیماری ندارد و لازم است سایر سازوکارهای احتمالی القای مقاومت بررسی شود.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- اعظم سیروس — نویسنده