تأثیر برنامه تحریک تکاملی بر سن تکامل حرکت ظریف در کودکان ۳-۱ ساله مبتلا به سلیاک

سید علی سید علی جعفری، seyedali jafari assistant professor of pediatric gastroenterology, school of medicine, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranدانشیار گروه گوارش اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران اکرم اکرم رضائیان، akram rezaeian evidence based care research centre, instructor of pediatric nursing, school of nursing and midwifery, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranمرکز تحقبقات مراقبت مبتنی بر شواهد، مربی گروه کودک و نوزاد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران الهه الهه غائبی، elahe ghayebie ms in nursing, school of nursing and midwifery, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranدانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش پرستاری کودک و نوزاد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران مهران مهران بیرقی طوسی، mehran beyraghi tossi associate professor of pediatric neurology, school of medicine, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranاستادیار گروه مغز و اعصاب اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران سید رضا سید رضا مظلوم، seyedreza mazlom evidence based care research centre, instructor of medical-surgical nursing, school of nursing and midwifery, mashhad university of medical sciences, mashhad, iranمرکز تحقبقات مراقبت مبتنی بر شواهد، مربی گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران مهناز مهناز رضایی عسکریه، mahnaz rezaei askarieye professional doctorate candidate in veterinary, school of veterinary, ferdowsi university, mashhad, iranدانشجوی دکترای حرفه ای دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

مقدمه: کودکان نوپای مبتلا به سلیاک به دلیل محرومیت غذایی و بستری های مکرر در معرض تأخیر تکامل هستند؛ اما برنامه و حداقل زمان لازم برای بهبود وضعیت تکامل این کودکان وجود ندارد. هدف: تعیین تأثیر برنامه تحریک تکاملی بر سن تکامل حرکت ظریف در کودکان 3-1 ساله مبتلا به سلیاک. روش: در این کارآزمایی بالینی شاهددار تصادفی در بیمارستان دکترشیخ و قائم(عج) مشهد در سال های 94-1393، تأثیر برنامه تحریک تکامل در 50 کودک 3-1 ساله مبتلا به سلیاک در دو گروه مداخله و کنترل ارزیابی شد. تحریک تکامل بر اساس سن تکاملی کودک و موقعیت وی بر روی نقشه طراحی شده بر اساس گایدلاین ویرجینیای غربی (west virginia early learning standards framework) انجام گرفت. کودک 20 دقیقه تحریک مستقیم و 90 دقیقه تحریک غیرمستقیم به مدت 2 ماه، هر هفته سه جلسه دوساعته دریافت کرد. سن حرکتی ظریف شرکت کنندگان توسط ابزار استاندارد سنجش تکامل شیرخوار و نوپا development) bayley scales of infant) بلافاصله پس از اتمام مداخله ارزیابی شد. داده ها با استفاده از نرم افزارspss ویرایش 5/11 و آزمون های آماری تی مستقل، من ویتنی و اندازه های تکراری تحلیل شد یافته ها: میانگین سن کودکان در گروه مداخله 20/4±4/6 ماه و در گروه کنترل 20/9±4/2 ماه بود (69/0p=). میانگین سن تکامل حرکتی ظریف قبل از شروع مداخله در گروه مداخله 7/5±2/18 ماه و در گروه کنترل 1/6±7/19 ماه بود (43/0p=). 2 ماه بعد از اجرای برنامه تحریک تکامل، میانگین سن تکامل حرکتی ظریف در گروه مداخله (7/5±6/24 ماه) به طور معنی داری بیشتر از گروه کنترل (0/6±8/20 ماه) بود (04/0p<). نتیجه گیری: از برنامه تحریک تکامل حاضر می توان برای ارتقائ مهارت های حرکتی ظریف در کودکان در معرض تأخیر تکامل مانند کودکان مبتلا به سلیاک استفاده کرد.