Article

دین و اخلاق، مقایسۀ رویکرد کرکگور و اشاعره

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

از نظر کرکگور، اخلاق در مرحلۀ دینی ـ که سومین مرحله از مراحل زندگی است ـ محقق می شود و مؤلفۀ اصلی آن، تسلیم در برابر امر مطلق دین است. ارزش های عام، کلی و عقلی در اخلاق، اعتباری ندارند. اخلاق از نظر اشاعره با مؤلفۀ حسن و قبح و تکلیف دینی، الاهی و شرعی، از حسن و قبح و تکلیف ذاتی و عقلی، دوری می جوید. از این رو، در اخلاق کرکگور و نیز در اخلاق اشاعره، عقل جایگاهی به منزلۀ معیار اخلاق، معرفت اخلاقی، الزام اخلاقی و انگیزش اخلاقی ندارد؛ و این مراتب، کاملاً در اختیار دین است. این مقاله ضمن نشان دادن اخلاق دینی کرکگور و اشاعره، اختلاف های آن ها را نیز در این رویکرد مشترک بیان می کند. اشاعره از بدو امر، دلالت و حکم اخلاقی را از دین می گیرند؛ اما کرکگور در اصل برای عقل، دلالت و حکم قائل است، اما امر مطلقِ دین، باعث می شود دلالت و حکم عقل به تعلیق درآید؛ همچنین بر خلاف آن که کرکگور مفاهیم ارزشی و الزامی اخلاق را با عقل درمی یابد، اخلاق اشاعره، حتی در ساحت معنا و مفاهیم اخلاقی نیز به دین وابسته است.

Authors and affiliations
  1. نعیمه پورمحمدی — استادیار دانشگاه ادیان و مذاهب.

Similar items

  • دین و اخلاق، مقایسۀ رویکرد کرکگور و اشاعره

    Article2013اخلاق وحیانینعیمه پورمحمدی

    از نظر کرکگور، اخلاق در مرحلۀ دینی که سومین مرحله از مراحل زندگی است محقق می‌شود و مؤلفۀ اصلی آن، تسلیم در برابر امر مطلق دین است. ارزش‌های عام، کلی و عقلی در اخلاق، اعتباری ندارند. اخلاق از نظر اشاعره با مؤلفۀ حسن و قبح و تکلیف دینی، الاهی و شرعی، از حسن و قبح و تکلیف ذاتی و عقل

  • سه‌گانگی معنایی اخلاق در اندیشه‌ی کرکگور

    Article2013ادیان و عرفانسمیه موسوی جهان‌آبادی، ناصر گذشته

    در این مقاله معنا شناسیهای مختلف از اخلاق در نوشته‌های کرکگور مورد بررسی قرار گرفته و از این رهگذر، سه معنای متفاوت برای اخلاق دراندیشه‌ی او شناسایی شده است، نخست اخلاقی خدامحور به مثابه مرحله‌ی گذار از زیبایی شناسی و آمادگی برای ورود به ساحت دین، دیگر اخلاق با مشخصه‌های اخلاق کا

  • جستاری در قرآن با موضوع تعیین جنسیت جنین و اخلاق با رویکرد رفع تعارض علوم تجربی و دین

    Articleپژوهش در دین و سلامتمهدی میثاقی نژاد، گروه معارف، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. مرتضی عبدالجباری، گروه معارف، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. مسعود مسلمی فرد خالدی، بیمارستان سوم شعبان، دماوند، تهران، ایران. مرضیه کرمخانی

    علم انسان موهبتی الهی است که بنا به شواهد توان دستیابی به ناشناخته هایی را دارد که علاوه بر اثبات اشرف مخلوقات بودنِ آدمی، می­تواند در ظاهر امر با برخی آیه­های قرآن تعارض داشته باشد. بر اساس آیه­های الهی، علم به تعیین جنسیت جنین در اختیار حق تعالی است و یکی از اموری است که ظاهراً

  • رابطه دین و اخلاق (با رویکرد فلسفی)

    Article2021پژوهش های اخلاقیمعصومه سعید

    رابطهی دین و اخالق از پرسابقهتررین بحر هرای اندیشر هی دینری اسر فیلسوفان دین و عالمان علم اخالق در زمینهی رابطهی دین و اخالق، اصال دین یا اخالق، ضمان اجرایی اخالق بهوسیلهی دین، سرچشرمیی دیرن از اخرالق یرا اخالق از دین و سایر وابستییها و نیازمندیهای دین و اخالق سخن گفتهاند. امرا ه

  • ترویج فضایل اخلاقی در راهیابی به شناخت خداوند: رابطه‌ی دین، اخلاق و سلامت در دیدگاه اسپینوزا

    Article2024اخلاق و تاريخ پزشكيحسین فصیحی، سید احمد فاضلی

    در دنیای فلسفه، اندیشمندان بسیاری با تفکرات عمیق و گاه شگفت‌انگیز، دریچه‌ای نو به سوی درک هستی گشوده‌اند. در این میان، اسپینوزا، با دیدگاهی منحصربه‌فرد، پیوندی عمیق میان اخلاق و دین و ذات الهی ترسیم می‌کند. اسپینوزا معتقد است، کتاب‌های مقدس، فراتر از آموزه‌های مذهبی، نقشی انگیزشی

  • کارکردهای دین از منظر رویکرد دایره المعارفی

    Article2026Metaphysical Investigationsقدرت الله قربانی

    رویکرد دایرهالمعارفی دربارة دین، به کارکرد حداکثری آن در تمامی ابعاد زندگی دینداران معتقد است. این رویکرد بر مبانی و مؤلفههای مهمی چون حقانیت دین اسلام، فلسفة نبوت و ضرورت تامین سعادت دنیا و آخرت، جامعیت و جاودانگی دین اسلام، وجودآیات قرآنی دالّ بر تبیین کلیت زندگی انسانها، تنوع