تحلیل همدید عوامل موثر در فراوانی روزهای گردوغباری غرب کشور
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
سامانههای همدیدی موثر در گردوغبارهای غرب کشور براساس دادههای ثبت شده ایستگاههای هواشناسی با استفاده از روش آماری تحلیل مولفههای اصلی و بکارگیری سامانه اطلاعات جغرافیایی (gis) مورد شناسایی قرار گرفت. برای دستیابی به این هدف از دادههای تعداد روزهای همراه با گردوغبار مشاهده شده در 50 ایستگاه هواشناسی در فاصله زمانی 1986 تا 2005 استفاده شد. نتایج بدست آمده از بکارگیری روش pca نشان داد که 5 سامانه سینوپتیکی (یا 5 مولفه اول) قادر به تبیین 12/69 درصد واریانس تغییرات فضایی گردوغبارهای غرب کشور است. در گام بعد به منظور شناسایی سامانههای مذکور، ضریب همبستگی هر یک از ایستگاهها با هر یک از مولفهها به محیط gis arc منتقل و با استفاده از روش درونیابی کریجینگ الگوهای سینوپتیک تاثیرگذار بر گردوغبارها شبیهسازی شدند. با مقایسه و تطابق نقشههای استخراج شده با نتایج حاصل از مطالعات انجام شده در زمینه سامانههای سینوپتیک ایجادکننده گردوغبارها در غرب کشور؛ مشخص گردید که سامانه پرفشار آزور از طریق ایجاد کمفشارهای گرمائی سطح زمین بیشترین نقش را در پراکندگی فراوانی روزهای گردوغباری در غرب ایران دارد.
Authors and affiliations
- علی محمدخورشیددوست — گروه آب و هوا شناسی دانشگاه تبریز
- غلام حسن محمدی — جغرافیای طبیعی (اقلیم شناسی)، دانشگاه تبریز
- عاطفه حسینی صدر — گروه علوم جغرافیایی دانشگاه پیام نور، ایران
- خدیجه جوان — جغرافیای طبیعی (اقلیم شناسی)، دانشگاه تبریز
- ابوالفضل جمالی — جغرافیای طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی