Article

معرفت تاریخی و عینیت تاریخ از نظرگاه مقریزی

زهرا روح اللهی امیری، صادق آئینه وند

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

پرسش از امکان معرفت تاریخی و عینیت تاریخ یکی از دغدغه های مهم فیلسوفان انتقادی تاریخ در گذشته و امروز بوده است. این پرسش که ارتباط مستقیم با مقوله علمیت تاریخ دارد خواستار آن است که تاریخ باید فارغ از هرگونه نگاه شخصی و ارزشی عرضه گردد و در این صورت است که می تواند در جایگاه علمی قرار گیرد. بنابراین اهمیت این موضوع با بررسی آثار تاریخی مورخان مسلمان به جهت واکاوی مفهوم عینیت تاریخ و امکان معرفت تاریخی مورد اهتمام نویسنده قرار گرفت. مفاهیمی چون امکان معرفت تاریخی و عینیت تاریخ و مباحثی چون دخالت ارزش ها و گزینش در تاریخ، چارچوب این تحقیق را تشکیل می دهند. نویسنده در این مقاله بر آن است تا به بررسی دیدگاه تقی الدین مقریزی (م. 845) در قالب مفاهیم گفته شده بپردازد. در پژوهش انجام شده مشخص گردید مقریزی حصول شناخت تاریخی را امکان پذیر می داند و راه وصول آن را محدود به ابزارهای مادی و حسی نمی داند. از طرف دیگر از داده های مقریزی چنین بر می آید که عینیت فارغ از ارزش گذاری محال است اما نه به بهای تأثیر ارزش ها برای تحریف یا همسو سازی تاریخ با پیش فرض های مقبول مورخ.

Authors and affiliations
  1. زهرا روح اللهی امیری — دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
  2. صادق آئینه وند — استاد دانشگاه تربیت مدرس

Similar items

  • معرفت تاریخی و عینیت تاریخ از نظرگاه مقریزی

    Article2012فصلنامه علمی پژوهشی تاریخ اسلامزهرا روح اللهی امیری، صادق آئینه وند

    پرسش از امکان معرفت تاریخی و عینیت تاریخ یکی از دغدغه‌های مهم فیلسوفان انتقادی تاریخ در گذشته و امروز بوده است. این پرسش که ارتباط مستقیم با مقوله علمیت تاریخ دارد خواستار آن است که تاریخ باید فارغ از هرگونه نگاه شخصی و ارزشی عرضه گردد و در این صورت است که می‌تواند در جایگاه علمی

  • تخیّل پیشبینی و معرفت تاریخی: کالینگوود و ایده تاریخ

    Article2014تاریخ نگری و تاریخ نگاریسمیرا الیاسی

    هدف از این پژوهش، تحلیل نظریه آر.جی. کالینگوود درباره تاریخ برای نشان دادن ابهام هایی اساسی در آن است. ابهام هایی که به باور نگارنده، دال بر وجود تعارضی ناگزیر میان دو اصل بنیادین معرفت شناسی کالینگوود است؛ یعنی قول به تاریخیت ذهن و حیات آدمی و باور به امکان بازآفرینی دقیق گذشته

  • تخیّل پیشبینی و معرفت تاریخی: کالینگوود و ایده تاریخ

    Article2009تاریخ نگری و تاریخ نگاریسمیرا الیاسی

    هدف از این پژوهش، تحلیل نظریه آر.جی. کالینگوود درباره تاریخ برای نشان دادن ابهام‌هایی اساسی در آن است. ابهام‌هایی که به باور نگارنده، دال بر وجود تعارضی ناگزیر میان دو اصل بنیادین معرفت‌شناسی کالینگوود است؛ یعنی قول به تاریخیت ذهن و حیات آدمی و باور به امکان بازآفرینی دقیق گذشته

  • آسیب‌شناسی معرفت تاریخی از دیدگاه نهج‌البلاغه

    Article2020پژوهشنامه نهج البلاغهمیثم کهن ترابی

    دستیابی به معرفت صحیح تاریخی و به‌کارگیری آن در صحنه حیات فردی و اجتماعی بشر، نیازمند شناخت و از میان برداشتن آسیبها و خطراتی است که درسآموزی تاریخ و مفیدبودن آن را با تهدید مواجه می‌سازد. حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه بارها به موضوع تاریخ پرداخته است. ایشان پس‌ازآنکه در مواضع متعدد

  • تأملاتی دربارة معرفت تاریخی سعدی شیرازی

    Article2019ادبیات و پژوهش‌های میان‌رشته‌ایمحمد کشاورز بیضایی، رضا معینی رودبالی، کبری عریانی، مجتبی رضایی سرچقا

    هدف پژوهش حاضر بررسی معرفت تاریخی سعدی شیرازی در گلستان و بوستان میباشد. معرفت تاریخی و پیشفهم های تاریخی شیخ اجل در ایجاد این دو اثر سترگ در ادبیات فارسی، مسألهی غامض و قابل درنگی است که چندان به آن پرداخته نشده است. در این مقاله سعی میشود به این پرسش پاسخ داده شود که پیشفهمهای

  • مکان معماری و معرفت تاریخی

    Article2015شهر و معماری بومیحمید میرجانی

    چکیده نگاه به گذشته و آشن ایی با احوال پیشینیان، که موضوع بحث تاریخ بوده و با اغراض گوناگون طرح میگردد، زمینه ساز تحقق مراتب متعددی از معرفت تاریخی و از جمله مرتبهای است که از آن به خود آگاهی تاریخی تعبیر میشود . خود آگاهی تاریخی از ارکان زندگی انسان و لازمة حرکت او به سمت آینده