بررسی اثرات تنش خشکی انتهای فصل بر اساس شاخص های ارزیابی در 9 لاین و رقم اصلاح شده برنج
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
این پژوهش در سال 1384 با هدف تعیین تأثیر تنش خشکی آخر فصل با استفاده از شاخص های ارزیابی تنش در نه رقم و لاین امید بخش برنج در چهار تکرار بهصورت کرت های خرد شده بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی انجام شد. برای تعیین میزان تحمل یا حساسیت ارقام به تنش خشکی، مقادیر 5 شاخص شامل میانگین حسابی، میانگین هندسی، شاخص تحمل، شاخص حساسیت به تنش، و شاخص تحمل به تنش محاسبه شدند. نتایج نشان داد که بین ارقام از لحاظ عملکرد تنوع زیادی وجود دارد. ارقام صالح، 830، محلی دوم و هیبرید در هر دو شرایط عملکردی بیشتر از عملکرد میانگین گروه خود تولید کردند. همچنین عملکرد حسن سرایی بیشتر از میانگین گروه تحت تنش ولی عملکرد 841 کمتر از میانگین گروه تنش بود. رقم 840 که در شرایط بدون تنش عملکردی بیشتر از میانگین نشان داده بود تحت شرایط تنش کاهش عملکرد نشان داد. ارقام هاشمی و محلی اول و 841 در هر دو شرایط کمترین عملکرد را تولید کردند. بالاترین میزان شاخص sti متعلق به ارقام صالح و لاین 830 و محلی دوم بود (بهترتیب 5/1، 26/1، و 02/1)، رقم صالح بر اساس شاخص gmpنیز تحمل بالاتری داشت (8444 کیلوگرم در هکتار). از نظر شاخصهای ssi و tol رقم هاشمی نسبت به تنش متحمل تر از رقم صالح بود، در حالی که رقم صالح بر اساس شاخص mp از تحمل نسبی بیشتری برخوردار بود. با مقایسه ضرایب همبستگیyp و ys با شاخص های اندازهگیری شده، سه شاخص mp، gmp و sti از ضرایب همبستگی بالاتری نسبت به سایرین برخوردار بودند، لذا بهترین شاخص ها برای غربال ژنوتیپهای مقاوم و حساس بهشمار آمدند. بر اساس روش های به کار گرفته شده در این بررسی برای غربال کردن ژنوتیپهای مقاوم و حساس، رقم صالح از نظر شاخص بهرهوری متحملترین رقم نسبت به تنش بوده و بعد از آن لاین 830 قرار داشت.