تعیین شکل های شیمیایی آهن و روابط آن ها با ویژگی های خاک در برخی خاک های استان آذربایجان شرقی
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
شناخت شکلهای مختلف آهن خاک و تعیین مقدار هر یک از آنها اطلاعات مفیدی برای ارزیابی وضعیت آهن و نیز شیمی آهن در خاک در اختیار میگذارد. برای کسب چنین اطلاعاتی، مقدار و توزیع شکلهای مختلف آهن در 21 نمونه مرکب خاک استان آذربایجان شرقی به روش عصارهگیری دنبالهای تغییریافته سینگ و همکاران تعیین و رابطه این شکلها با یکدیگر و با ویژگیهای خاک مطالعه گردید. بر طبق نتایج حاصله دامنه تغییرات آهن معادل کل به روش اسپوزیتو و همکاران بین 84/50 - 25/15 گرم بر کیلوگرم با میانگین 84/29 گرم بر کیلوگرمو به روش aqua-regia بین 75/47 - 54/19 گرم بر کیلوگرم با میانگین 38/30 گرم بر کیلوگرم متغیر بود. غلظت شکلهای مختلف آهن به ترتیب آهن باقیمانده (fe-res) > آهن پیوندیافته به اکسیدهای آهن بلوری (fe-cfeox) > آهن پیوندیافته به اکسیدهای آهن بی شکل (fe-afeox) > آهن پیوندیافته به اکسیدهای منگنز(fe-mnox) > آهن پیوندیافته به مواد آلی (fe-om) > آهن تبادلی (fe-ex) ≥ آهن کربناتی (fe-car) بود. ضرایب همبستگی ساده نشان داد که phخاک با آهن پیوندیافته به اکسیدهای آهن بلوری، کربنات کلسیم معادل فعال با آهن پیوندیافته به اکسیدهای منگنز همبستگیهای منفی معنادار و ظرفیت تبادل کاتیونی با آهن تبادلی، آهن باقیمانده و آهن کل همبستگیهای مثبت معناداری داشتند. درصد رس با آهن تبادلی، آهن باقیمانده و آهن کل همبستگی مثبت معنادار و با آهن پیوندیافته به اکسیدهای منگنز همبستگی منفی معنادار، درصد سیلت با آهن پیوندیافته به مواد آلی همبستگی مثبت معنادار و آهن پیوندیافته به اکسیدهای منگنز همبستگی منفی معناداری داشتند. در این تحقیق بین شکلهای مختلف آهن همبستگیهای معناداری بهدست آمد که احتمالاً بیانگر یک رابطه پویا بین آنها هست.