بررسی اثر مکانیزاسیون کشاورزی بر تولید کلزا در استان فارس
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
این مطالعه با هدف بررسی اثر مکانیزاسیون برمیزان تولید بهرهبرداران کلزا صورت گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه از میان بهرهبرداران منتخب کلزا در مناطق اقلید و جهرم (استان فارس) به دست آمد. در تحلیل اثر مکانیزاسیون از سه روش پیشنهادی مطالعات صورت گرفته استفاده شد. در روش اول بهرهبرداران با استفاده از رهیافت تحلیل خوشهای به دو گروه دارای سطح مکانیزاسیون متفاوت تقسیم شدند. در روش دوم شاخصی بصورت ارزش نهادههای ساخته شده در بخش صنعت شامل کودشیمیایی، انواع آفت کش ها، تجهیزات آبیاری و ماشینآلات و ادوات و در روش سوم نسبت هزینه ماشینآلات به مجموع هزینه ماشینآلات و نیرویکار به عنوان شاخص مکانیزاسیون تعریف و از آنها در تحلیل اثر مکانیزاسیون در تابع تولید (کاب- داگلاس) بهرهبرداران استفاده شد. نتایج تحلیل همبستگی نشان دادکه در میان گروه دارای سطح مکانیزاسیون پایین، رابطه میان عملکرد به جز در مورد نیروی کار و بذر با سایر متغیرها مثبت و معنیدار میباشد. نتایج تابع تولید نشان داد که به دنبال 10 درصد افزایش در میزان استفاده از نهادههای آب، آفت کش و کود شیمیایی (نیروی کار) میزان محصول تولید شده به ترتیب حدود 3/4، 2/2 و 2/6 (7/8) درصد افزایش یا کاهش خواهد یافت. متغیر موهومی منطقه نیز حاکی از آن بود که شرایط تولید در منطقه اقلید مطلوبتر از منطقه جهرم است. در گروه بهره برداران دارای سطح مکانیزاسیون بالا، بر اساس ضرایب همبستگی مشخص گردید که رابطه میان عملکرد با نهادهها به جز در مورد بذر (8/42+) یا برخلاف انتظار است و یا این که فاقد اهمیت آماری است. همچنین نتایج تابع تولید بهرهبرداران دارای سطح مکانیزاسیون بالا نشان داد که نهاده های آب مصرفی، نیروی کار و ماشین آلات بر تولید اثر منفی دارند. همچنین نهاده بذر اثر مثبت و معنیداری بر تولید کلزا نشان داد. نتایج ارزیابی اثر مکانیزاسیون بر اساس شاخص ارزش مجموع نهادههای ساختهشده در بخش صنعت نیز نشان داد که به دنبال 10 درصد افزایش در شاخص مکانیزاسیون، حدود 3/1 درصد به عملکرد محصول اضافه می‌شود. همچنین یافتههای الگوی دیگر که با استفاده از شاخص مکانیزاسیون بهصورت نسبت هزینه ماشینآلات به مجموع هزینه ماشینآلات و نیروی کار برآورد گردید نشان داد که با افزایش شاخص یاد شده به میزان 10 درصد، میزان تولید در واحد سطح کلزا حدود 9/6 درصد افزایش مییابد.