تولید جنیــن های ســـوماتیکی در اندام های مختــلف دو رقــم نخــود زراعـی (cicer arietinum l.)
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
عدموجود سیستم مؤثر و کارآ برای باززایی گیاه نخود در شرایط درونشیشه ای، یکی از محدودیت های اصلی در رابطه با دستورزی سلولی و ژنتیکی نخود می باشد. از طریق تکنولوژی کشت بافت، ارتقاء و بهبود این محصول جهت ایجاد و توسعه ارقام مقاوم به بیماری و واریته های پرعملکرد فراهم میگردد. در دو دهه اخیر برای تولید گیاهان تراریخته و انتقال ژن با استفاده از تکنیکهای جدید مانند جنینزایی سوماتیکی و تولید کالوس مطالعات وسیعی در دست اجراست. در این مطالعه برای انگیزش جنینزایی سوماتیکی در نخود زراعی از ارقام پیروز و کاکا استفاده شد. برای انجام آزمایش از ریزنمونههای مختلف (برگ، هیپوکوتیل و اپیکوتیل) و غلظتهای مختلف تنظیمکنندههای مختلف رشد (زآتین (zea)، بنزیلآدنین (ba)، نفتالیناستیک اسید (naa) و 2،4 – دیکلروفنوکسیاستیک اسید (2,4-d)) استفاده شد. آزمایشات شامل دو مرحله بود؛ مرحله اول انگیزش کالوس جنینزا و مرحله دوم جنینزایی سوماتیکی کالوسهای جنینزا روی محیطکشت موراشیگ و اسکوگ (ms) حاوی چهار غلظت (2، 3، 4 و5 میلیگرم در لیتر) 2,4-d و naa تولید شدند. حداکثر کالوس جنینزا در رقم کاکا از ریزنمونه هیپوکوتیل (3/96%) روی محیطکشت حاوی 5 میلیگرم در لیتر 2,4-d بهدست آمد. برای تولید جنینهای سوماتیکی، کالوسهای جنینزا به محیطکشت ms حاوی 5/0 میلیگرم در لیتر ba و 2,4-d، محیطکشت ½ ms حاوی 1 میلیگرم در لیتر zea و محیطکشت ms حاوی 5/0 میلیگرم در لیتر ba و 1 میلیگرم در لیتر 2,4-d انتقال داده شدند. بالاترین فراوانی جنین سوماتیکی مرحله قلبی (33/58%) در رقم کاکا از ریزنمونههای برگ روی محیطکشت ms حاوی 5/0 میلیگرم در لیتر ba و 2,4-d حاصل شد.
Authors and affiliations
- علی اکبر مظفری — استادیار گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه کردستان، سنندج
- کژال کمانگر — دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه، کرمانشاه
- لیا شوشتری — استادیار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه، کرمانشاه