بررسی فسفرکارایی ارقام مختلف جو در حضور ریزجانداران حل کننده سنگ فسفات
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
به منظور بررسی فسفرکارایی ارقام جو در حضور ریزجانداران حل کننده فسفات، آزمایشی گلخانه ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و سه تکرار با 10 رقم جو ایرانی و خارجی اجرا گردید. در این آزمایش، تأثیر تیمارهای مختلف کود فسفره شامل تیمار شاهد (p0)، مصرف سنگ فسفات (rp)، مصرف سنگ فسفات همراه با قارچ های حل کننده فسفات (rp+f)، مصرف سنگ فسفات همراه با باکتری های حل کننده فسفات (rp+b)، مصرف سنگ فسفات همراه با مخلوط قارچ و باکتری (rp+b+f) و مصرف فسفر محلول (ps) مورد بررسی قرار گرفت. بعد از 9 هفته، بوته های گیاهی برداشت و وزن خشک اندام هوایی و میزان فسفر آنها اندازه گیری گردید و سپس شاخص های فسفرکارایی (pe) محاسبه شد. نتایج نشان داد که ژنوتیپ های جو اختلاف معنی داری (p<0.01) در وزن خشک شاخساره، غلظت و مقدار فسفر جذب شده، کارایی جذب (pace) و مصرف فسفر (pute) داشتند. به طوری که در شرایط کمبود فسفر، رقم گاراآرپا و لاین alticb-98 بیشترین و رقم rihane-03 کمترین ماده خشک را تولید کردند. تلقیح با ریزجانداران حل کننده فسفات، پارامترهای رشد و کارایی جذب فسفر را به طور معنی داری افزایش داد و در این میان قارچ ها مؤثرتر از باکتری ها و تلقیح توأم قارچ و باکتری عمل کردند. با تلقیح قارچ ها، بهطور میانگین غلظت فسفر در شاخساره از 58/1 به 9/2 میلیگرم در گرم، کارایی جذب از 12/0 به 27/0 و شاخص فسفرکارایی از 40/0 به 69/0 افزایش یافت. در میان ارقام مورد بررسی، رقم yea-168 کارا در جذب، رقم سهند کارا در مصرف فسفر و رقم گاراآرپا و لاین alticb-98هم کارا در جذب و هم کارا در مصرف بهدست آمد. بنابراین، با انتخاب ارقام فسفرکارا و استفاده از ریزجانداران حل کننده فسفات میتوان جذب فسفر را از منابع سنگ فسفات و شکلهای نامحلول آن در خاک افزایش و مصرف کودهای شیمیایی را کاهش داد.