Article

مطالعه ریشه های فرهنگی و روان شناختی آیین زار

Download full textFree with an account; signing up with Google takes seconds

Abstract(in Persian; no English abstract is available)

بیماری­های روانی در روزگاران گذشته معلول قدرت­ های مافوق طبیعی شناخته می شدند و بیماری را نتیجه­ تسخیر ارواح خبیث می­ دانستند. شخص در اثر تسخیر ممکن است از بیماری با علائم جسمی و روحی رنج ببرد. رام کردن این ارواح که در سواحل جنوبی ایران به باد یا هوا معروف­ اند با برگزاری مراسمی تحت عنوان زار امکان­ پذیر است. زار در زمره­ اعتقادات معنوی این منطقه قرار دارد. مطالعه­ این آیین شفابخش به درک آداب و اعتقادات مردم حاشیه­ خلیج فارس کمک می­ کند و جنبه­ آیینی این موضوع بسیار بااهمیت است. زار که از قبایل ابتدایی شرق آفریقا باقی مانده است در اصل ریشه در شمنیسم دارد. شمنیسم عمدتاً پدیده ­ای دینی و مربوط به سیبری و آسیای مرکزی است. شمن با فرو رفتن به خلسه، برای درمان بیماری­ ها، با ارواح یاریگر و نیروهای آسمانی ارتباط برقرار می­ کند و از آنها استمداد می­ طلبد. از دیدگاه روان شناسی، برخی از علائم بادزدگی نشانه‏ای از جنون یا طبیعت هیستریک تعریف شده است و این علائم احتمالا از اختلال ‏ها و واکنش ‏های روانی فرد در برابر فشارها و تنش ‏های ناشی از وضعیت اجتماعی او ناشی می ‏شود. آیین زار به عنوان جایگزینی برای توضیحات پزشکی متعارف، نوعی تفسیر از بیماری در اختیار می­ گذارد که علم توان معالجه آن را ندارد. مقاله­ حاضر در پی پاسخ به سرچشمه ­ها­ی تاریخی و روانی آیین زار با استفاده از اسناد موجود، مشاهده و مصاحبه با درمانگران، بیماران و برخی از افراد جامعه­ محلی سواحل جنوبی ایران است.

Authors and affiliations
  1. سعید زاویه — دانشیار دانشگاه هنر دانشگاه تهران
  2. مهدی اصل مرز — کارشناس ارشد پژوهش هنر دانشگاه تهران

Similar items