ابعاد سیاسی ـ فرهنگی همکاری های علمی بین المللی در اسناد ملی علم و فناوری کشورهای منتخب
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
ابعاد سیاسی و فرهنگی فعالیت های علمی و فناوری در سطح بین المللی ذیل مفهوم دیپلماسی علمی قابل مطالعه است. صرف نظر از برداشت های رایج نسبت به این مفهوم، می توان آن را با رویکردی معطوف به سلطه و مقاومت مورد بررسی قرار داد که با این رویکرد دیپلماسی علمی عبارت است از: تلاش برای نفوذ از طریق علم و فناوری به کشورهایی که دیگر راه های نفوذ به آنها مسدود است از یک سو و آگاهی و مقاومت کشورها در برابر این جریان در عین پویایی علمی از سوی دیگر. تحقیق حاضر به بررسی چگونگی انعکاس ابعاد مختلف چنین برداشتی از دیپلماسی علمی در اسناد ملی علم و فناوری کشورهای مختلف می پردازد. داده های مورد مطالعه عبارتند از: متن کامل اسناد کلان علم و فناوری 34 کشور از پنج قاره جهان که محتوای آنها مورد تحلیل کیفی قرار گرفت. نتیجۀ این تحلیل محتوی استخراج هفت محور موضوعی اصلی است: هدف گذاری شعاری و مبهم، تمرکز صرف بر واردات علمی و فناوری، اولویت بندی هدفمند طرف های همکاری، توجه به ساختارهای سازمانی و حقوقی، اهداف فراعلمی فرهنگی و سیاسی، توجه به اصحاب علم و فناوری ساکن دیگر کشورها، جهت دهی و رهبری جریانات بین المللی علم و فناوری و اولویت بندی مستقل زمینه های علمی. توجه به این موضوعات بیانگر نکات قابل تأملی برای برنامه ریزان و دست اندرکاران حوزۀ علم و فناوری در کشور از نظر شناخت نقاط ضعف و قوت موجود در سیاست گذاری های کشور در این حوزه، به ویژه از نظر همکاری های روزافزون بین المللی مربوط به این زمینه خواهد بود.