تکامل تدریجی سامانه های اطلاعات مکانی بسمت نسل سوم زیرساخت داده مکانی با رویکرد کاربر محوری
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
زیربنای اکثر فعالیتهای اجرایی و عمرانی در جوامع مبتنی بر شناخت صحیح و استفاده مناسب از دادههای مکانی میباشد. برای استفاده بهینه از دادههای مکانی در یک محیط تعاملپذیر، سیر تحول و تکامل سامانههای اطلاعات مکانیgis فنآوری زیرساخت دادههای مکانیsdi را بوجود آورده است. در واقع، فناوری gis از سال 1960 که برای نخستین بار مطرح گردید تا به امروز پیشرفتها و تغییرات زیادی را در طول زمان تجربه نموده است. برای استفاده بهینه و اشتراکی کاربران از دادههای مکانی در راستای فعالیتهای زیرساختی، میبایست محیط مناسبی برای بسترسازی به اشتراکگذاری اطلاعات و اطلاع رسانی در مورد دادههای مکانی و ایجاد محیط تعاملی برای کاربران بوجود آورد. زیرساخت دادههای مکانی sdi یک ساختار مناسب و یکپارچه جهت هماهنگی فعالیتهای مرتبط با اطلاعات مکانی و نیز افزایش آگاهی از وجود، وضعیت یا کیفیت دادهها و در نتیجه استفاده بیشتر و مناسبتر از آنها در امور مختلف اجرایی و تصمیمگیری توسط کاربران مختلف را فراهم میآورد. در این تحقیق، با بررسی روند اجمالی پیدایش gis و فنآوری gis مبتنی بر وب، کارکردهای یک gis محلی، gis با معماری متمرکز و gis مبتنی بر وب را با بررسی کارکردها، مزایا، معایب و ویژگیهای آنها تشریح میکنیم. سپس با در نظر گرفتن نیازهای تخصصی کاربران به دادههای مکانی دقیق و بهنگام با توجه به فنآوریهای روز دنیا و نیاز به بسترسازی مناسب جهت به اشتراکگذاری اصولی اطلاعات مکانی، به لزوم پیدایش زیرساخت داده مکانی، اهداف، مزایا و جزئیات اجزای آن و در نهایت به بسترهای الکترونیکی پیادهسازی آن اشاره خواهیم کرد. از طرفی، sdi از زمان پیدایش تا کنون تغییر، تحول و پیشرفتهای قابل توجهی را در ساختار و قابلیتها در نحوه تعامل با کاربران و رفع نیازهای آنها تجربه کرده است. نسلهای sdi در ابتدا مشابه با سامانههای gis با معماری متمرکز و با محوریت دادههای تولید شده، سپس ظهور معماری توزیع یافته همراه با ارائه طرویسهای مکانی با تاکید بر پردازش داده و سرویسگرایی بوده است. با در نظر گرفتن کاستیهای عملکرد این سامانهها در ارائه سرویسهای مکانی به کاربران بدون در نظر گرفتن شرایط و نیاز کاربران، امروزه کارشناسان نسل جدیدی از sdi را در راستای تعامل دوطرفه با کاربران با توجه به اولویتها و نیازهای ویژه آنها پیشنهاد و توسعه دادهاند.