تهیۀ نقشۀ پتانسیل آب زیرزمینی با استفاده از مدلهای انتروپی شانون و جنگل تصادفی در دشت بجنورد
Abstract(in Persian; no English abstract is available)
امروزه تأمین آب به منظور تحقق اهداف توسعۀ پایدار یکی از مهمترین دغدغه ها و چالش ها در اکثر کشورهای جهان است. به همین دلیل، تعیین مناطق دارای پتانسیل آب زیرزمینی، از ابزارهای مهم در حفاظت، مدیریت و بهره برداری از منابع آب به شمار می رود. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف اولویت بندی عوامل مؤثر بر پتانسیل آب زیرزمینی و پهنه بندی حساسیت آن با استفاده از مدل های انتروپی شانون و جنگل تصادفی در دشت بجنورد برنامهریزی شده است. بدین منظور لایههای اطلاعاتی درجۀ شیب، جهت شیب، شکل شیب، طول شیب، طبقۀ ارتفاعی، شاخص رطوبت توپوگرافی، فاصله از گسل، تراکم گسل، فاصله از آبراهه، تراکم زهکشی، زمین شناسی و کاربری اراضی بهعنوان عوامل مؤثر بر پتانسیل آب زیرزمینی شناسایی و در نرم افزار arcgis رقومی و تهیه شد. سپس با استفاده از مدل های انتروپی شانون و جنگل تصادفی، وزن هر یک از عوامل مؤثر در نرمافزار آماری r محاسبه و در نهایت نقشه های پتانسیل آب زیرزمینی برای منطقۀ تحقیق تهیه شد. نتایج ارزیابی دقت روش های پهنه بندی پتانسیل آب زیرزمینی با استفاده از منحنی تشخیص عملکرد نسبی(roc)، بیانگر دقت خیلی خوب مدل انتروپی شانون (55/85 درصد) در مقایسه با مدل جنگل تصادفی (95/76 درصد) است. همچنین براساس مدل انتروپی شانون لایه های کاربری اراضی، لیتولوژی، فاصله از آبراهه و طبقۀ ارتفاعی بیشترین تأثیر را بر پتانسیل آب زیرزمینی در منطقۀ مطالعاتی داشته اند.
Authors and affiliations
- محسن ذبیحی — دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد
- حمیدرضا پورقاسمی — استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز
- مرتضی بهزادفر — دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان خراسان شمالی